MENU
Tzw. przelew zapory w Niedzicy widziany od góry.

Dodał: krzych[k]° - Data: 2022-01-14 21:35:32 - Odsłon: 14
31 lipca 2013


Zapora Niedzica (również: Zapora Czorsztyńska]) – zapora wodna wybudowana w latach 1975–1997 w przysiółku Zamek, należącym do wsi Niedzica (obecnie będącym samodzielną wsią Niedzica-Zamek. . Znajduje się w Pieninach, spiętrza wody rzeki Dunajec, tworząc Jezioro Czorsztyńskie.
Historia -:
Budowę zapory rozpoczęto w 1975. W latach 80. i 90. XX wieku spotykała się ona z ostrymi protestami ekologów. Realizację zapory, zbiornika oraz elektrowni zakończono w 1997. W tym roku powołano również spółkę do ich obsługi. Patronem zespołu zbiorników wodnych został prof. Gabriel Narutowicz.
Charakterystyka
Zapora Niedzica jest najwyższą w Polsce zaporą ziemną z centralnym uszczelnieniem glinowym. Jej wysokość maksymalna od chodnika galerii wynosi 56 m. Długość zapory wynosi 404 m. Korona budowli ma szerokość 7 m i jest udostępniana do ruchu pieszych oraz przejazdu pojazdów obsługi. Zapora została zbudowana z wykorzystaniem 1,7 mln m³ żwiru.
Nachylenie skarpy odwodniej zapory (od strony Jeziora Czorsztyńskiego) do poziomu 20 m wynosi 1:3,5, natomiast powyżej poziomu 20 m 1:2,25. W przypadku skarpy odpowietrznej (od strony Sromowiec) nachylenie jest zmienne i ma wartość od 1:2,5 do 1:1,85. Zabezpieczeniem skarpy odwodniej są płyty betonowe o grubości 30 cm, natomiast skarpy odpowietrznej – zazielenienie z instalacją do zraszania ziemi.
Wydatek przelewu stokowego zapory wynosi 975 m³ wody na sekundę, natomiast dwóch spustów dennych 360 m³ wody na sekundę. Wydatek dwóch turbin to 250 m³ wody na sekundę.
Galeria kontrolno-zastrzykowa ma długość 256,2 m i światło chodnika 3 x 3 m. Drenaż zapory odbywa się rurami o średnicy 100 cm ze studniami kontrolnymi.
Poniżej zapory znajduje się elektrownia wodna należąca do Zespołu Elektrowni Wodnych Niedzica S.A..
Zapora (podziemny tunel – galeria kontrolna zapory poprowadzona w skale, 50 m pod wodą i nasypem zapory) oraz elektrownia są udostępnione do zwiedzania z przewodnikiem.
W momencie oddania do użytku obiekt funkcjonował w ramach Zespołu Zbiorników Wodnych Czorsztyn-Niedzica i Sromowce Wyżne im. Gabriela Narutowicza, który został w późniejszym okresie przekształcony w Zespół Elektrowni Wodnych Niedzica S.A.
Korzyści -:
Zapora zatrzymuje wody Dunajca i pełni funkcję przeciwpowodziową, w odniesieniu do miejscowości leżących w dole rzeki. W dniu oficjalnego otwarcia obiektu 9 lipca 1997, w trakcie tzw. powodzi tysiąclecia zaobserwowana fala powodziowa była drugą pod względem wysokości, po fali z największej powodzi w latach międzywojennych w 1934.
Budowa zapory pozwoliła również na dostarczenie wody pitnej do pobliskich miejscowości (przed budową zapory w tym rejonie występowały poważne niedobory wody w okresie suszy). Ustabilizowała także poziom rzeki, dzięki czemu tradycyjny spływ Przełomem Dunajca odbywa się bez przeszkód.
Za wikipedią

  • /foto/7845/7845461m.jpg
    1976
  • /foto/9252/9252551m.jpg
    1985
  • /foto/9252/9252552m.jpg
    1985
  • /foto/9542/9542644m.jpg
    1989
  • /foto/9254/9254661m.jpg
    1992
  • /foto/9676/9676143m.jpg
    2013
  • /foto/9676/9676154m.jpg
    2013
  • /foto/9676/9676200m.jpg
    2013
  • /foto/9676/9676201m.jpg
    2013
  • /foto/9676/9676248m.jpg
    2013
  • /foto/9676/9676256m.jpg
    2013
  • /foto/7214/7214174m.jpg
    2015
  • /foto/7214/7214177m.jpg
    2015
  • /foto/7214/7214180m.jpg
    2015
  • /foto/7754/7754564m.jpg
    2015
  • /foto/9301/9301846m.jpg
    2019
  • /foto/8209/8209856m.jpg
    2019
  • /foto/8216/8216298m.jpg
    2019

krzych[k]°

Poprzednie: Zapora Niedzica Strona Główna Następne: Baszta Siedmiu Płaszczy (Panieńska)