Jesteś niezalogowany
NOWE KONTO

Polski Deutsch

      Zapomniałem hasło/login


ä ß ö ü ą ę ś ć ł ń ó ż ź
Nie znaleziono żadnego obiektu
opcje zaawansowane
Wyczyść




Pomnik poległych w I wojnie światowej (Pawłowiczki), ul. Kościelna, Pawłowiczki
kitapczy: Pełny spis poległych i zaginionych w latach I wojny świat. pochodzących z katolickiej parafii Rzeczyca:
ul. Wyzwolenia, Pawłowiczki
maras - Administrator: Ok.
Pawłowiczki
kitapczy: Jednym z elementów krajobrazowego parku w Pawłowiczkach był (zachowany do dziś) staw z niewielką wysepką na środku. Jest on też opisywany jako "Nixenauge im Erlenpark" (Oko syreny w parku Olchowym).
Mieszalnia pasz, Wrocław
jkw: Czy teraz jest lepiej?
Fredruś, Wrocław
SP32: Wszystkie "ogórki" w wersji solo miały tą samą długość - 10870 mm. Tylny zwis był dość długi, ale tu wygląda na wydłużony.
ul. Drobnera Bolesława, Wrocław
dariuszfaranciszek: 20.09.2021 pojawił się wniosek o pozwolenie na remont i przebudowę zabytkowego budynku aresztu wojskowego, adres: ul. Drobnera 1-3, inwestor: Lewicki-Polispec Przedsiębiorstwo Projektowo Budowlane.

Ostatnio dodane
znaczniki do mapy

maras - Administrator
jawc - Administrator
TW40
Rigo.
morganghost
Rigo.
Rigo.
morganghost
Rigo.
morganghost
Rigo.
Rigo.
Rigo.
Rigo.
Rigo.
Rigo.
morganghost
Michał
Rigo.
Michał
Michał

Ostatnio wyszukiwane hasła


 
 
 
 
Joanna Schaffgotsch von Schomberg-Godulla
Autor: maras - Administrator°, Data dodania: 2021-09-01 12:25:47, Aktualizacja: 2021-09-01 12:25:47, Odsłon: 405

Śląski Kopciuszek

Joanna Schaffgotsch z domu Grycik (wariant pisowni: Gryzik) (niem. Johanna Gräfin von Schaffgotsch, ur. 29 kwietnia 1842 w Porembie, obecnie dzielnicy Zabrza, zm. 21 czerwca 1910 w Kopicach)– dziedziczka fortuny Karola Goduli, nobilitowana w 1858 roku z dodaniem do nazwiska von Schomberg-Godula, żona hrabiego Hansa Ulryka Schaffgotscha. Znana jako śląski Kopciuszek.

 

Ojciec Jan (ubogi komornik) zmarł w 1845 roku. Po śmierci męża Antonina z domu Hayn wraz ze swoimi dwoma córkami była w trudnej sytuacji finansowej, co spowodowało, że szybko zaczęła planować kolejne małżeństwo. Starsza córka Joanna przeszkadzała w planach małżeńskich Antoniny. W 1846 mała Joanna trafiła do domu Karola Goduli, gdzie opiekowała się nią służąca Emilia Lukas, przyjaciółka Antoniny. Godula był człowiekiem samotnym. Jego brzydota i ponury charakter działała odpychająco na otoczenie. Nocne doświadczenia chemiczne nasuwały też przypuszczenie, że paktuje z diabłem. Joanna nie okazywała strachu i nie czuła lęku do niego. Karol ujęty jej bezpośredniością, polubił ją do tego stopnia, że postanowił się nią zaopiekować. Zatrudnił nauczyciela, który przychodził i uczył Joannę w domu. Karol Godula zmarł 6 lipca 1848. Zgodnie z testamentem jego główną spadkobierczynią została 6-letnia wówczas Joanna, a fortuna, jaką zgromadził śląski przedsiębiorca była jedną z największych w dziejach Górnego Śląska. Joanna odziedziczyła: 4 kopalnie galmanu i połowę udziału w kolejnej, 6 kopalni węgla, 4 majątki ziemskie – Szombierki-Orzegów, Bobrek, Bujaków oraz Chudów-Paniówki – łącznie prawie 70 tysięcy mórg pola i prawie 3,5 tys. mórg lasu. Swoim siostrzeńcom Godula zapisał jedynie legaty pieniężne w kwocie 200 tys. talarów. Mając na uwadze bezpieczeństwo Joanny (zgodnie z testamentem majątek przeszedłby w ręce krewnych Goduli po bezpotomnej śmierci Joanny), wyznaczył w testamencie jej opiekunów: swojego przyjaciela Maksymiliana Schefflera, Jana Fryderyka Fincklera, Emilię Lucas i kilku innych współpracowników. Joannę wywieziono do Wrocławia, gdzie w klasztorze urszulanek kontynuowała naukę. W 1849 Joanna wraz z Emilią Lucas wróciły do Szombierek, tu zamieszkały w pałacu Goduli. Dalszą naukę Joanny prowadziła zatrudniona w tym celu dyplomowana nauczycielka z Wiednia Amalia Porsanner von Ehrenthal. W tym czasie krewni Goduli coraz silniej dążyli do obalenia testamentu. Scheffler obawiając się o życie Joanny, ponownie wywiózł ją do Wrocławia, do klasztoru urszulanek. Po zakończeniu nauki, Joanna zamieszkała razem z Schefflerem w jego willi we Wrocławiu. Tam prawdopodobnie poznała Hansa Ulryka Schaffgotscha, swojego przyszłego męźa. Scheffler wystarał się również o nobilitację Joanny. 6 października 1858 roku Król Prus Fryderyk Wilhelm IV Hohenzollern nadał jej szlachectwo zmieniając nazwisko na Gryzik von Schomberg-Godula i nadał herb. Znalazły się w nim błękit i złoto, barwy Górnego Śląska oraz kupla.

15 listopada 1858 Joanna została żoną hrabiego Hansa Ulryka Schaffgotscha z Cieplic (w 7. pokoleniu potomka generała Hansa Ulryka Schaffgotscha i piastowskiej księżniczki z Brzegu Barbary Agnieszki). Uroczystość miała miejsce w kościele Wniebowzięcia Najświętszej Marii Panny w Bytomiu. Wcześniej, 23 października tego samego roku przyszli małżonkowie podpisali w pałacu Szombierkach kontrakt ślubny. Małżeństwo Hansa Ulryka i Joanny Gryzik von Schomberg-Godula zapoczątkowało górnośląską linię rodu Schaffgotschów.

Hansa Ulryka i Joannę różniło wiele rzeczy – on raczej niemajętny (rodową fortunę odziedziczył stryj), z historycznej arystokracji i koligacjami z europejskimi dynastiami, a ona córka służącej, ale za to bardzo bogata, niedawno nobilitowana. Choć mariaż był planowany, to okazał się udany. Zaraz po uroczystości zaślubin małżonkowie zamieszkali w willi Schefflera przy obecnej ulicy Ogrodowej we Wrocławiu, a następnie przeprowadzili się do domu przy obecnej ulicy Świdnickiej (1860 r.). W 1859 roku prawni opiekunowie Joanny zakupili dla małżonków majątki w Kopicach, Chudowie i Paniowach. Ośrodkiem posiadłości Schaffgotschów został pałac w Kopicach – jedna z najwspanialszych rezydencji na Śląsku, w połowie XIX wieku. W 1865 Joannę uznano za pełnoletnią, a tym samym zdobyła ona prawo do dysponowania swoim majątkiem, co czyniła z wielkim sukcesem (jej mąż utrzymywał się z posagu).

 

Joanna urodziła czworo dzieci: Hansa Karola (1859), Klarę (1860), Elżbietę (1862) i Eleonorę (1864).

W 1864 Joannę nominowano na damę honorową bawarskiego orderu Teresy.

Zmarła 21 czerwca 1910 roku w swojej rezydencji w Kopicach. Pochowano ją w mauzoleum rodzinnym obok miejscowego kościoła. W 1945 żołnierze Armii Czerwonej wyciągnęli stamtąd ciało jej i męża i sprofanowali. Zwłoki zostały następnie pochowane w zbiorowej mogile obok mauzoleum. 20 czerwca 2020 roku odbył się ponowny pochówek Joanny i jej męża w odrestaurowanym kopickim mauzoleum.

 

Główną posiadłością Joanny i Hansa Ulryka był pałac w Kopicach otoczony 54-hektarowym parkiem. Schaffgotschowie posiadali również zamek w Chudowie (traktowany jako miejsce do wypoczynku) oraz pałac w Bytomiu-Szombierkach, wybudowany przez Karola Godulę, a odziedziczony przez Joannę. Małżeństwo zarządzało ogromnym majątkiem, w skład którego wchodziły m.in.:

  • huta cynku Godula w Orzegowie, wybudowana w 1854, czynna do 1919,
  • kopalnia węgla kamiennego Hohenzollern (później Szombierki) w Bytomiu-Szombierkach, otwarta w 1870,
  • kopalnia węgla kamiennego Paulus (Paweł), założona w 1842, połączona w 1844 z wybudowaną przez Karola Godulę kopalnią Orzegów,
  • kopalnia węgla kamiennego Gräfin Johanna (Bobrek),
  • kopalnia węgla kamiennego Bujaków w Orzeszu, założona w 1844,
  • kopalnia węgla kamiennego Kleofas w Katowicach, założona w 1840,
  • kopalnia węgla kamiennego Lithandra (później Wanda) w Rudzie Śląskiej – Nowym Bytomiu, założona w 1830,
  • kopalnia węgla kamiennego Gotthard (później Karol), uruchomiona, a w latach 1873–1877,
  • kopalnia rud cynku Elizabeth w Bytomiu-Bobrku,
  • kopalnia rud cynku Maria w Bytomiu-Miechowicach,
  • koksownia w Orzegowie, zbudowana 1900-1903,
  • koksownia w Zdzieszowicach.

W 1905 zakłady przemysłowe Schaffgotschów zostały przekształcone w spółkę Gräflich Schaffgotsche Werke, z kapitałem 50 mln marek, z czego 49,98 mln należało do Joanny. W 1906 Joanna podzieliła swoje udziały w spółce pomiędzy dzieci (2/5 dla Hansa Karola i po 1/5 dla Klary, Elżbiety i Eleonory.

Joanna i Hans Ulryk Schaffgotschowie byli fundatorami wielu kościołów, kaplic, szkół, ochronek. Wspomagali biednych, sieroty, bezdomnych. W 1857 zorganizowali kasę zapomogową dla pracowników hut cynku. Po śmierci Joanny działalność tą kontynuowała spółka akcyjna Gräflich Schaffgotsche Werke. W 1911 roku zorganizowała ona w Szombierkach (potem w Goduli i Orzegowie) kuchnię mleczną, gdzie wszystkie matki mogły dostać raz w tygodniu odżywki dla dzieci i bezpłatnie korzystać z opieki lekarskiej.

Wśród wielu obiektów fundowanych lub dotowanych przez Joannę i Hansa Ulryka Schaffgotsch są:

27 kwietnia 2007 roku odbyła się uroczystość nadania sztandaru i imienia hrabiny Joanny Gryzik von Schaffgotsch Szkole Podstawowej nr 3 w Rudzie Śląskiej.Joanna von Schaffgotsch w kulturze

Joanna von Schaffgotsch w kulturze:

  • Pokład Joanny Gustawa Morcinka, to opowieść o fikcyjnej kopalni Arnold, zaczynająca się od wizyty hrabiny w nowo powstałym pokładzie nazwanym jej imieniem. Przez pierwszych kilka rozdziałów Hrabina jest bohaterką drugoplanową powieści.
  • Joanna jest bohaterką komiksu Joanna i spółka wydanego w 2018 roku przez Regionalny Instyt Kultury w Katowicach. książka składa się z pięciu opowieści, której autorami są rysownicy i scenarzyści z województwa śląskiego: Daniel Gizicki, Marta Szudyga, Tomasz Kontny, Katarzyna Klas, Krzysztof Budziejewski, Artur Chochowski oraz Mikołaj Ratka (redaktor naczelny
  • Piosenka Jo Joanna, której autorką i wykonawczynią jest Jola Literska. Do piosenki stworzony został teledysk oparty na rysunkach z komiksu Joanna i spółka

 

Za https://pl.wikipedia.org/wiki/Joanna_Schaffgotsch


/ / / / / / /
/ / / / /
/ / / /
jkw | 2021-09-01 22:00:43
Która wiila przy ul. Ogrodowej we Wrocławiu jest willą Schefflera? Historia się działa ok. roku 1860, a osiedle Grabiszynek, więc również i obecna ul.Ogrodowa wzmiankowana w artykule, powstały w latach 20-tych XX wieku. Wcześniej były w tym miejscu łąki i mokradła.