MENU
Morskie Oko (B.Z. Stęczyński)

Dodał: Zbigniew Franczukowski (bynio)° - Data: 2021-04-07 23:45:45 - Odsłon: 15
Rok 1851

Data: 2021:04:07 23:43:29  


Morskie Oko - największe jezioro w Tatrach, położone w Dolinie Rybiego Potoku u stóp Mięguszowieckich Szczytów, na wysokości 1395 m n.p.m.
Jest to jezioro pochodzenia polodowcowego o charakterze karowo-morenowym. Wypełnia wydrążoną przez lodowce misę skalną (Kocioł Morskiego Oka), zamkniętą od północy ryglem, na którym leży wał moreny czołowej. Morskie Oko ma powierzchnię 34,93 ha, długość 862 m, szerokość 568 m, a w najgłębszym miejscu osiąga 50,8 m (pomiary WIG z końca kwietnia 1934 przy bardzo wysokim stanie wody w obliczeniach Józefa Szaflarskiego). Nowsze sondowanie przeprowadzone przez Adama Choińskiego określiło głębokość na 51,8 m. Owalny kształt jeziora zaburzają nieco stożki usypiskowe u wylotu większych żlebów: Marchwicznego, Żabiego (Biały Piarżek), a zwłaszcza Szerokiego Żlebu (Mały Piarżek, zwany częściej Półwyspem Miłości). Od południa pod ścianami Mięguszowieckich Szczytów i Cubryny piętrzą się, częściowo porośnięte kosodrzewiną, masywne stożki piargowe nazywane łącznie Wielkim Piargiem. Dno jeziora zasłane jest przy brzegach głazami, niżej żwirem i piaskiem, a poniżej około 40 metrów warstwą ciemnego mułu, ze szczątkami roślinnymi i zwierzęcymi, o miąższości do kilkudziesięciu centymetrów. Średnie nachylenie stoków pod powierzchnią wody wynosi 15°20′.
Woda ma barwę zieloną (IV stopień w skali Forela-Ulego), a jej przejrzystość oceniali badacze na 11 (Józef Szaflarski) do 14 m (Ludomir Sawicki). Występują wyraźnie oddzielone warstwy wody, tzw. termokliny. Pomiar przeprowadzony 2 sierpnia 1937 r. wykazał, że dobrze wymieszana przez falowanie górna warstwa wody miała grubość tylko 3 m i temperaturę 12,1 °C. Do głębokości 10 m temperatura spadała prawie o 1 °C/m, od 10 do 20 m dużo mniej (ok. 0,25 °C/m). Poniżej 20 m, aż do dna, temperatura była już stała (ok. 4 °C). Jezioro zamarza zazwyczaj w listopadzie, taje w maju, jednak istnieją duże różnice w poszczególnych latach. Np. w zimie 1950/1951 Morskie Oko zamarzło dopiero w styczniu, a stajało już w marcu. Od 1971 co roku prowadzone są pomiary pokrywy lodowej na jeziorze. Wynika z nich, że zarówno długość okresu zalodzenia Morskiego Oka, jak i maksymalna grubość pokrywy lodowej wykazują trend malejący. W latach 1971–1982 Morskie Oko było skute lodem średnio przez 171 dni w roku, pojawiał się przeciętnie 20 listopada, zanikał 9 maja, a średnia maksymalna grubość pokrywy lodowej wynosiła 72 cm. W okresie 1995–2007 lód utrzymywał się średnio przez 157 dni, pojawiał przeciętnie 5 grudnia, zanikał 25 kwietnia, a jego średnia maksymalna grubość wynosiła 56 cm.

Nazwa „Morskie Oko” jest tłumaczeniem z języka niemieckiego. Wcześniejszą, używaną przez górali nazwą, jest Biały Staw. Odnotowana została ona w 1650 roku. Natomiast „morskimi okami” (Meeraugen) nazywali tatrzańskie jeziora niemieccy osadnicy ze Spiszu.

Morskie Oko nazywano także Rybim Jeziorem lub Rybim Stawem, gdyż należy do nielicznych zarybionych w sposób naturalny jezior tatrzańskich. Zasilane jest dwoma stałymi potokami: Czarnostawiańskim Potokiem, spływającym kaskadami Czarnostawiańskiej Siklawy, oraz Mnichowym Potokiem, tworzącym Dwoistą Siklawę. Do jeziora wpada także kilka cieków okresowych, m.in. z Szerokiego i Marchwicznego Żlebu. Ze stawu wypływa Rybi Potok, rozlewający się w początkowym odcinku w kilka Rybich Stawków: Małe Morskie Oko, Żabie Oko, Małe Żabie Oko.
Pierwsze wzmianki o Morskim Oku pochodzą z 1575 r. W 1637 r. król Władysław IV nadał prawo użytkowania pastwisk przy Morskim Oku Władysławowi Nowobilskiemu. Własnością prywatną Morskie Oko stało się w 1824, gdy dobra zakopiańskie wraz z Doliną Rybiego Potoku zakupił od władz austriackich Emanuel Homolacs, a po nim Władysław Zamoyski. Od 1933 r. jezioro jest własnością państwa polskiego.

Za

  • /foto/8752/8752602m.jpg
    1840
  • /foto/9143/9143907m.jpg
    1842
  • /foto/9253/9253528m.jpg
    1851
  • /foto/9143/9143985m.jpg
    1851 - 1861
  • /foto/7711/7711359m.jpg
    1870
  • /foto/8735/8735127m.jpg
    1873
  • /foto/7642/7642427m.jpg
    1877
  • /foto/9223/9223797m.jpg
    1891
  • /foto/7647/7647904m.jpg
    1900 - 1902
  • /foto/8432/8432241m.jpg
    1905
  • /foto/9127/9127782m.jpg
    1905
  • /foto/8286/8286239m.jpg
    1908
  • /foto/7625/7625485m.jpg
    1910
  • /foto/7644/7644147m.jpg
    1910
  • /foto/7643/7643921m.jpg
    1911
  • /foto/8613/8613949m.jpg
    1911
  • /foto/8968/8968651m.jpg
    1911
  • /foto/8767/8767602m.jpg
    1913
  • /foto/8767/8767629m.jpg
    1913
  • /foto/8767/8767633m.jpg
    1913
  • /foto/7557/7557350m.jpg
    1914
  • /foto/7558/7558245m.jpg
    1914
  • /foto/7558/7558446m.jpg
    1914
  • /foto/8614/8614305m.jpg
    1920 - 1930
  • /foto/7640/7640999m.jpg
    1921
  • /foto/7643/7643007m.jpg
    1921
  • /foto/9122/9122517m.jpg
    1922 - 1924
  • /foto/7643/7643559m.jpg
    1923
  • /foto/7644/7644012m.jpg
    1923
  • /foto/7625/7625490m.jpg
    1926
  • /foto/7706/7706707m.jpg
    1926
  • /foto/7637/7637516m.jpg
    1928
  • /foto/8878/8878166m.jpg
    1929
  • /foto/8199/8199228m.jpg
    1930
  • /foto/8759/8759439m.jpg
    1930 - 1935
  • /foto/7622/7622890m.jpg
    1931
  • /foto/7625/7625482m.jpg
    1931
  • /foto/9164/9164050m.jpg
    1931
  • /foto/9164/9164042m.jpg
    1931
  • /foto/7625/7625469m.jpg
    1933
  • /foto/9217/9217823m.jpg
    1934
  • /foto/7640/7640967m.jpg
    1934 - 1936
  • /foto/7412/7412056m.jpg
    1935
  • /foto/7621/7621998m.jpg
    1935
  • /foto/7345/7345665m.jpg
    1935 - 1938
  • /foto/7724/7724708m.jpg
    1936
  • /foto/8960/8960053m.jpg
    1939
  • /foto/7363/7363434m.jpg
    1953 - 1955
  • /foto/7363/7363449m.jpg
    1953 - 1955
  • /foto/7458/7458200m.jpg
    1953 - 1955
  • /foto/7458/7458201m.jpg
    1953 - 1955
  • /foto/7833/7833121m.jpg
    1953 - 1955
  • /foto/7833/7833122m.jpg
    1953 - 1955
  • /foto/7833/7833123m.jpg
    1953 - 1955
  • /foto/8590/8590697m.jpg
    1955
  • /foto/7220/7220034m.jpg
    1959
  • /foto/8492/8492291m.jpg
    1961
  • /foto/8466/8466632m.jpg
    1962
  • /foto/9165/9165015m.jpg
    1962
  • /foto/7608/7608171m.jpg
    1964 - 1966
  • /foto/8684/8684330m.jpg
    1965 - 1970
  • /foto/7845/7845936m.jpg
    1971
  • /foto/8179/8179653m.jpg
    1972
  • /foto/9164/9164903m.jpg
    1973
  • /foto/8616/8616423m.jpg
    1975 - 1980
  • /foto/8191/8191331m.jpg
    1976
  • /foto/8191/8191333m.jpg
    1976
  • /foto/8178/8178973m.jpg
    1985 - 1987
  • /foto/7360/7360756m.jpg
    2005
  • /foto/7360/7360757m.jpg
    2005
  • /foto/8480/8480943m.jpg
    2011
  • /foto/8480/8480944m.jpg
    2011
  • /foto/8057/8057165m.jpg
    2011
  • /foto/7998/7998276m.jpg
    2015
  • /foto/7360/7360776m.jpg
    2018
  • /foto/7783/7783963m.jpg
    2018
  • /foto/7783/7783964m.jpg
    2018
  • /foto/7783/7783965m.jpg
    2018
  • /foto/7783/7783966m.jpg
    2018
  • /foto/7783/7783967m.jpg
    2018
  • /foto/7783/7783968m.jpg
    2018

Cyfrowa Biblioteka Narodowa / www.polona.pl CBN Polona

Poprzednie: ul. Kombatantów Strona Główna Następne: Kościół ewangelicki (dawny)