Jesteś niezalogowany
NOWE KONTO

Polski Deutsch

      Zapomniałem hasło/login


ä ß ö ü ą ę ś ć ł ń ó ż ź
Nie znaleziono żadnego obiektu
opcje zaawansowane
Wyczyść




Płocko
maras - Administrator: Przypisałem kościół w Lęborku. A sprawa ciekawa... Może poniosła wydawcę fantazja i dla podniesienia prestiżu tak sobie dorzucił świątynię...?
Wnętrze okrętu, Gdynia
MacGyver_74: Na okręcie schowaliśmy się przed burzą. Gdy byliśmy pod pokładem zaczęły się grzmoty, burza była bardzo gwałtowna. Grzmoty było słychać i czuć nawet w maszynowni. Mieliśmy więc pokaz z gatunku "obraz i dźwięk". :))
Polskie Górnictwo Naftowe i Gazownictwo Oddział w Legnicy, ul. Ścinawska, Legnica
Mmaciek - Administrator: W takich przypadkach nie ma co się zastanawiać, tylko od razu zmieniać. Podobną sytuację mamy z placówkami poczty czy oddziałami banków. Jak ktoś dostrzeże błąd, niech od razu zmienia.
Panoramy Podgórza, Wałbrzych
heck: Jak tylko runie konstrukcja dachu postęp niszczenia będzie szybszy... chyba że ktoś zapanuje nad tym wreszcie i uratuje zabytek.
Pomnik poległych bohaterów, pl. Floriana, św., Banie
Kosa25: Święte słowa w ostatnim komentarzu.
Nagrobek Władysława Jagiełły, Kraków
Zbigniew Franczukowski (bynio): :)))

Ostatnio dodane
znaczniki do mapy

maras - Administrator
maras - Administrator
maras - Administrator
maras - Administrator
maras - Administrator
maras - Administrator
maras - Administrator
maras - Administrator
Parsley
maras - Administrator
maras - Administrator
Parsley
Parsley
maras - Administrator
maras - Administrator
maras - Administrator
Szyszka
Tony
maras - Administrator
rok - Administrator
maras - Administrator

Ostatnio wyszukiwane hasła


 
 
 
 
Willa Silbera w Wałbrzychu
Autor: Petroniusz (admin)°, Data dodania: 2020-01-04 11:12:12, Aktualizacja: 2020-01-04 18:42:31, Odsłon: 280

Silberburg i jego budowniczy

W czasie kilkuwiekowej historii Wałbrzycha istniało wiele budynków i budowli, które nie przetrwały do czasów obecnych. Niektóre strawione zostały przez ogień, inne rozebrano w związku z rozbudową ulic i miasta, jeszcze inne wyburzono z powodu szkód górniczych.

Jednym z takich budynków był Silberburg. Tak potocznie nazwali go mieszkańcy Wałbrzycha od nazwiska jego budowniczego - Silbera. Zamek, czy też raczej pokaźna willa Silbera stała przy obecnej ulicy Szmidta, na terenie dzisiejszego parku im. Jana III Sobieskiego. Wybudowana w roku 1865 już dwadzieścia lat później została rozebrana z powodu szkód górniczych.

Silber był mistrzem murarskim (Mauermeister). Nazwisko to przewija się w nielicznych archiwalnych źródłach. Na przykład w aktach miasta Wałbrzycha przechowywanych przez Archiwum Państwowe we Wrocławiu Oddział w Kamieńcu Ząbkowickim znajduje się zapis, że firma mistrza murarskiego Traugotta Silbera na początku 1858 roku za kwotę 399 talarów przeprowadziła kompletną rozbiórkę starego ratusza mieszczącego się w Rynku (powszechnie uważa się, że rozbiórka nastąpiła rok wcześniej ale to odrębny temat). Inna wzmianka o Silberze jako budowniczym opisywanego "zamku" znajduje się w opracowaniu "Durch Waldenburger Straßen" Maxa Kleinwächtera z 1937 roku, przy opisie ulicy Barbarastraße (obecnie ul. Szmidta). Jeszcze jeden ciekawy ślad napotykamy w publikacji "Chronik der Gemeinde und des Badeortes Altwasser nach unkundlichen Quellen" Maxa Rindfleischa z 1932 roku, z której dowiadujemy się, że w pobliżu szybu górniczego Paweł (Paulschacht), przy stacji kolejowej (obecnie Wałbrzych Miasto), znajdowała się cegielnia, która do 1880 roku należała do mistrza murarskiego Silbera, budowniczego starego Silberburga w Wałbrzychu, w którym później swoją siedzibę miała "loża" (oryg. Loge, być może chodzi o jakieś tajne zgromadzenie lub wręcz lożę wolnomularską nazywaną również masońską). W tej samej kronice podano, że cegielnię Silbera zakupiła fabryka porcelany C. Tielscha w celu jej dalszej rozbudowy. Ponadto Silber zaprojektował m.in. istniejący do dzisiaj budynek przy ul. Pocztowej nr 11, wybudowany w roku 1858 jako dom gościnny dla kuracjuszy, w miejscu spalonego rok wcześniej budynku firmy stolarskiej Bau-, Möbel- und Sargtischlerei Fritz Paschke & Söhne.

Jedyny, jak się przypuszcza, istniejący do dzisiaj ślad po okazałej willi to mur oporowy na tyłach posesji przy ul. Szmidta 4a, za obecnym Domem Technika NOT.

Opr. Piotr Frąszczak /Petroniusz/


Bibliografia:
1)      Wałbrzyskie zeszyty muzealne, tom 2, Muzeum w Wałbrzychu, 2007;
2)      Kleinwächter M., "Durch Waldenburger Straßen", 1937;
3)      Rindfleisch M., "Chronik der Gemeinde und des Badeortes Altwasser nach unkundlichen Quellen", 1932;
4)      www.polska-org.pl.

 
Silberburg
Na pierwszym planie - cegielnia Silbera
Dom przy ul. Pocztowej 11 wybudowany przez Silbera

 


/ / / / 4a /
/ / / / /
/ / / / 11 /
moose (administrator) | 2020-01-07 13:20:27
ZTCP o Silberze wspomninał też Pflug w monografii Waldenburga - jakoby nowy ratusz (czyli dzisiejszy) miał być murowany z kamienia pochodzącego z kamieniołomu na Górze Parkowej, który miał do niego należeć. Sprawdzę to jeszcze.
Petroniusz (admin) | 2020-01-08 22:11:03
Ciekawe.
moose (administrator) | 2020-01-13 22:26:18
Okazuje się że losy pana Traugotta są znacznie ciekawsze niż się wydaje. Otóż w 1858 roku Silber zaplanował budowę fabryki porcelany na swojej działce, w bezpośrednim sąsiedztwie fabryki porcelany Tielscha (istniejącej od 1845 r.). Władze Starego Zdroju nie zgodziły się na budowę drugiej fabryki uzasadniając odmowę szkodliwym wpływem dymów przemysłowych na klimat uzdrowiska jakim było jeszcze wówczas Altwasser. Najprawdopodobniej były to jednak wpływy Carla Tielscha, który nie chciał mieć konkurencji w pobliżu. Co ciekawe - Tielsch wykupił pierwsze budynki fabryczne, które budował Silber i włączył je do swojego zakładu. Silber nie zniechęcił się w inicjatywie, ale zrealizował zamierzenie 2 lata później, w 1860 roku w Jaworzynie Śląskiej, gdzie razem z a Augustem Rappsilberem - konstruktorem maszyn otworzyli fabrykę porcelany - dzisiejsze ZPS Karolina.
Petroniusz (admin) | 2020-01-14 18:57:44
Bardzo ciekawe!