Jesteś niezalogowany
NOWE KONTO

Polski Deutsch

      Zapomniałem hasło/login


ä ß ö ü ą ę ś ć ł ń ó ż ź
Nie znaleziono żadnego obiektu
opcje zaawansowane
Wyczyść




Budynek nr 1, ul. Skarbowa, Legnica
omen22: Pierwszy teatr znajdował się i znajduje od lat 40tych XIX w. w Rynku (Teatr Modrzejewskiej). Wcześniej w miejscu obecnego teatru znajdowały się sukiennice, gdzie w Sali Ciemnej występowały wędrowne trupy teatralne. A budynek ze zdjęcia, to teatr -operetka, a potem kino-teatr, czyli popularne miejsca rozrywki w swoich epokach, których nie należy mylić z teatrem dramatycznym, który jednak miał trochę ...
ul. Staszica Stanisława, ks., Racibórz
baron007: Podmienione.
Piekielny Grunt / Piekielna Dolina, Grzmiąca
baron007: Podmianka na lepsze ;)
Mały Staw
baron007: Podmieniłem ;)
Kolejki wąskotorowe kamieniołomów Strzegom Grabina, Strzegom
moose (administrator): Super, dzięki za merytoryczny komentarz.
Willa nr 98, ul. Grunwaldzka, Wrocław
tadpole: Zima 1945.

Ostatnio dodane
znaczniki do mapy

maras - Administrator
t.ziemlicki@wp.pl
Parsley
McAron
t.ziemlicki@wp.pl
maras - Administrator
maras - Administrator
maras - Administrator
Alistair
ragnar - Administrator
Alistair
Zbigniew Waluś
maras - Administrator
maras - Administrator
Alistair
maras - Administrator
t.ziemlicki@wp.pl
ragnar - Administrator
Iras (Legzol)
ragnar - Administrator
Beuther (Rafał Eckiert)

Ostatnio wyszukiwane hasła


 
 
 
 
Teatr Nowy w Łodzi
Autor: maras - Administrator°, Data dodania: 2019-09-29 00:09:07, Aktualizacja: 2019-09-29 00:09:07, Odsłon: 90

Budynek teatru został oddany do użytku 1 IX 1912 jako Teatr „Scala”.

Budynek teatru został oddany do użytku 1 IX 1912 jako Teatr „Scala”. Wybudował go łódzki adwokat Stefan Kobyliński przy udziale Eugeniusza Gundelacha. Przedstawiano tu programy variété. W czasie I wojny światowej i później na tej scenie występowały żydowskie zespoły operetkowe i dramatyczne. 
 W 1933 przeniósł się tutaj Teatr Miejski. Kiedy w styczniu 1940 w Łodzi rozpoczął działalność niemiecki Theater zu Litzmannstadt, budynek po gruntownej przebudowie miał się stać jego główną siedzibą. Prace budowlane przerwano w 1942, a przed wyzwoleniem Łodzi pożar zniszczył część gmachu.

 

W 1947 ruiny budynku przekazano Towarzystwu Społeczno-Kulturalnemu Żydów i rozpoczęto budowę siedziby dla działającego w Łodzi Teatru Żydowskiego. Tuż przed oddaniem budynku do użytku władze miasta przeniosły tu także zespół Teatru Nowego, a wspólna inauguracja odbyła się 4 II 1951. Oba zespoły dzieliły budynek do 1955; w latach 1954-1966 występował tu także zespół Opery Łódzkiej. 

Teatr „Scala” do roku 1933 był dzierżawiony zespołom żydowskim i teatrzykom variété, które zyskały wówczas dużą popularność. Na widowni teatru pojawiała się polsko-niemiecko-żydowska publiczność, a lekki repertuar sprzyjał przenikaniu się kultur.

W czasie II wojny światowej postanowiono rozbudować teatr, by mógł pomieścić niemiecki zespół dramatyczny i operowy. W tym celu zajęto dodatkowe parcele między obecnymi ulicami Zachodnią, Więckowskiego i Wólczańską. Nowa widownia była zaprojektowana dla 1100 widzów, a scena miała być wyposażona w najnowsze urządzenia techniczne – scenę obrotową, rozsuwane ściany boczne i zapadnię. Zamierzano wybudować także scenę prób i salę baletową. Planów tych nigdy nie zrealizowano.

Kiedy po wojnie Ida Kamińska objęła dyrekcję Teatru Żydowskiego w Łodzi (od 1949 połączone zespoły łódzki i wrocławski pod nazwą Państwowy Teatr Żydowski) jej pierwszym staraniem było zdobycie siedziby dla teatru. Po przekazaniu TSKŻ prawa do budynku dawnej „Scali”, rozpoczęto społeczną zbiórkę na odbudowę teatru, nadchodziły także darowizny z zagranicy. Jednak do gotowego gmachu wprowadził się także zespół Dejmka, nie posiadający wówczas własnej siedziby. Na amfiteatralnej widowni mogło się zmieścić 723 widzów. Przy oszczędnym wystroju widowni uwagę zwracała płaskorzeźba prof. Borowskiego nad sceną, przedstawiająca „postaci z literatury, dramatu klasycznego i folkloru połączone z piękną alegorią Wolności”. W ciągu pięciu lat współobecności w tym gmachu, dzielono scenę i zaplecze między oba zespoły, choć z czasem występy artystów żydowskich były tu coraz rzadsze. W 1954 siedzibę PTŻ przeniesiono do Wrocławia, a łódzkie występy miały charakter gościnny. Dopiero w 1955 PTŻ przeniósł się do samodzielnej siedziby przy ul. Królewskiej w Warszawie. Jeszcze dziś o korzystaniu z tego gmachu przez dwa zespoły świadczą dwa wejścia, przy których oddzielne kasy i gabloty miały oba teatry (zachodnie – Teatru Nowego, wschodnie – PTŻ). Obecnie widzowie korzystają tylko z wejścia po stronie wschodniej. W 1957, w dawnym magazynie kostiumów PTŻ, utworzono Małą Scenę  dla około stu widzów, po przebudowie w latach 1958-1960 przemianowano ją na Małą Salę, która mieściła wówczas około dwustu widzów. W latach 1993-1998 przeprowadzony został kompleksowy remont teatru według projektu Anity i Cezarego Furmanków. 

Dzieje Teatru Nowego są związane przede wszystkim z twórczością jego patrona – Kazimierza Dejmka, trzykrotnego dyrektora tej sceny: w latach 1949-1961, 1975-1980 i w 2002, były to najpomyślniejsze okresy tego teatru.

Obecny dyrektor Teatru Nowego, Zdzisław Jaskuła (1997-1999 i ponownie od 2010) zarówno w kształtowaniu repertuaru, jak i w działalności edukacyjnej i popularyzatorskiej silnie podkreśla związek z tradycją Dejmkowską, ale poszukuje nowej własnej formuły dla jej wyrażenia. Dobrym przykładem tej tendencji jest przedstawienie-reenactment Brygada szlifierza Karhana w reżyserii Remigiusza Brzyka.

Teatr Nowy prowadzi cykliczne spotkania w Małej Literackiej z autorami najważniejszych współczesnych książek, a w ramach Filozoficznego Bufetu Teatralnego organizowane są debaty wokół istotnych aktualnych wydarzeń. W teatrze realizowane są także warsztaty edukacyjne dla młodzieży oraz wydawane jest „Proscenium – teatralna gazeta młodych”. Ponadto w teatrze prowadzone są projekty artystyczno-badawcze, np. w 2014 „Awangarda i socrealizm”.

Od 2010 Teatr Nowy jest koordynatorem łódzkiej akcji Dotknij teatru, której inicjatorką jest Anna Ciszowska. Od 2012 wydarzenia w ramach akcji Dotknij teatru, odbywające się z okazji Międzynarodowego Dnia Teatru, organizowane są w wielu miastach Polski.

 

Ciekawostki, legendy, anegdoty:

Plotka głosi, że fundator tego gmachu wzniósł go dla popularnej artystki variété Loli Stamatti, co tłumaczyłoby początkowo wyłącznie rozrywkowy repertuar tej sceny.

Jerzy Urbankiewicz wspomina dyscyplinę, jaką wprowadził w swoim zespole Kazimierz Dejmek: „(…) dyscyplina stała się jednym z kamieni węgielnych Teatru Nowego. Toteż kiedy w Barbarze Radziwiłłównie Gustaw Ludkiewicz grający rolę posła, zgubił za kulisami beret i wszedł z gołą głową, Dejmek wyznaczył surową karę pieniężną jemu, garderobianemu i inspicjentowi. Byli oburzeni o taką surowość. Ale dyrektor nie pobłażał nikomu. (…) Co więcej, samemu dyrektorowi zdarzyło się kiedyś, że w nastroju raczej zabawowym wszedł w czasie przedstawienia w kożuchu na scenę, by się z aktorem, który właśnie grał, umówić na wódkę. Wyznaczył sobie karę i to dla odstraszenia innych – bardzo słoną”.

W ramach obchodów 65-lecia Teatru Nowego im. Kazimierza Dejmka 12 listopada 2014 przed wejściem do Małej Sali odsłonięto figurkę zaprojektowaną przez Marcina Mielczarka, przedstawiającą psa Kazimierza Dejmka, który zawsze towarzyszył reżyserowi w pracy.

Literatura:

1. Kaszyński S., Teatr łódzki w latach 1945-1962, Łódź 1970.
2. Kuligowska-Korzeniewska A., Scena obiecana. Teatr polski w Łodzi w latach 1844-1918, Łódź 1995.
3. Teatr Nowy w Łodzi 1949-1979, red. S. Kaszyński, Łódź 1983.
4. Leyko M., Teatr niemiecki w Łodzi w latach 1939-1944, w: Niemcy w dziejach Łodzi do 1945 roku, red. 5. Kuczyński K.A. , B. Ratecka, Łódź 2001.
6. Leyko M., Ida Kamińska i łódzki teatr żydowski, w: Łódzkie sceny żydowskie, red. M. Leyko, Łódź 2000.
7. Sto lat stałej sceny polskiej w Łodzi 1888-1988, red. A. Kuligowska, Łódź 1993.
8. Urbankiewicz J., Sezon w Łodzi nie zaszkodzi. Dzieje teatrów w kominogrodzie z wieloma dykteryjkami, Łódź 1978.
9. Wiśniewska E., Teatr przy ulicy Więckowskiego, „Tygiel Kultury” 1998.

 

(Fragment tekstu Małgorzaty Leyko ze strony: http://spacerownikteatralny.pl/miasta/lodz/miejsca/lodz-teatr-nowy-im-kazimierza-dejmka)


/ / / / 93 /