MENU
Zamek w Gołuchowie. Fot. Artur Banaś

Dodał: Mmaciek - Administrator° - Data: 2019-08-14 15:30:37 - Odsłon: 32
sierpień 2019

Data: 2019:08:14 14:29:19  


W swej ponad 400-letniej historii zamek należał do rodów: Potockich, Działyńskich i Czartoryskich. Jest jednym z najpiękniejszych zamków w Polsce.
---------------------
Zamek w Gołuchowie – pierwotnie wczesnorenesansowa murowana budowla o charakterze obronnym, kilkukondygnacyjna, na planie prostokąta, z basztami w każdym z narożników, która została wzniesiona w latach 1550–1560 dla Rafała Leszczyńskiego (starosty radziejowskiego i wojewody brzesko-kujawskiego) w Gołuchowie, gruntownie przebudowana w II połowie XIX w. przez Izabellę z Czartoryskich Działyńską.
Modernizacji zamku, polegającej na dobudowaniu budynku mieszkalnego w pobliżu oryginalnego dworu i połączeniu ich skrzydłami oraz wykonaniu arkadowej loggi w elewacji wejściowej, dokonano na zlecenie Wacława Leszczyńskiego, wojewody kaliskiego i kanclerza wielkiego koronnego (syna Rafała Leszczyńskiego, który odziedziczył zamek w 1592) w latach 1600-1619. Zamek nabrał wówczas charakteru renesansowo-manierystycznej rezydencji magnackiej.

Leszczyńscy w 1695 sprzedali Gołuchów Suszkom. Następnie zamek wielokrotnie zmieniał właścicieli (Górowscy, Chlebowscy, Swinarscy, Suchorzewscy), popadając stopniowo w ruinę. W 1856 (niektóre źródła podają 1853) Tytus Działyński, w związku z nadchodzącym ślubem swojego syna Jana Kantego z Izabellą z Czartoryskich Działyńską (córką księcia Adama Jerzego Czartoryskiego) zakupił to, co pozostało z Gołuchowa, z przeznaczeniem na przyszłą siedzibę nowożeńców. Małżeństwo było aranżowane i było „białe”.

Ponieważ Jan Działyński finansował i organizował powstanie styczniowe na terenie Wielkopolski, upadek powstania i zaoczny wyrok skazujący wydany na niego przez władze pruskie (uchylony dopiero w 1871) zmusił go do emigracji. Dla zabezpieczenia Gołuchowa przed konfiskatą, Izabella formalnie odkupiła zamek z rąk Działyńskich (de facto zamek stanowił zastaw pożyczek udzielonych Działyńskiemu przez Czartoryskich) i w latach 1875-1885 przeprowadziła gruntowną odbudowę połączoną z remontem. Przebudowa dokonana została częściowo według szkiców Eugène Viollet-le-Duca oraz polskiego architekta Zygmunta Gorgolewskiego. Autorem ostatecznego projektu był Francuz, Maurycy August Ouradou.

Przy przebudowie zrezygnowano z odbudowy najstarszej części zamku, otwierając widok na arkadowy dziedziniec. Wmontowano sprowadzone z Włoch, Francji i Hiszpanii oraz reprodukowane na miejscu marmurowe kominki, obramowania okien i mozaiki. Zamek, nie tracąc nic ze swych oryginalnych, renesansowych cech, nabrał charakteru romantycznego.

W wyposażeniu i urządzeniu wnętrz zamkowych Izabella akcentowała związki Gołuchowa z rodem Leszczyńskich poprzez umieszczanie Wieniawy (herbu Leszczyńskich), często z koroną, w wielu widocznych miejscach, m.in. nad kominkami. Paradoksalnie, król Stanisław Leszczyński nigdy w Gołuchowie nie przebywał.

Zamek jest otoczony 158-hektarowym parkiem-arboretum zaprojektowanym przez Adama Kubaszewskiego, zawierającym wiele okazów rzadkich i egzotycznych drzew (świadectwo dendrologicznych pasji Działyńskich, które w pełni zamanifestowały się w Kórniku). Jednakże najokazalszym drzewem jest rodzimy dla polskiej flory dąb szypułkowy, zwany „Janem”, to drzewo mające wyjątkowy, osobliwy pokrój oraz obwód 540 cm i wysokość 25 m (w 2014). Również w parku znajduje się mauzoleum-kaplica grobowa (dawna kaplica pw. św. Jana Chrzciciela), w którym spoczywa fundatorka, Elżbieta Izabella z Czartoryskich Działyńska.

W grudniu 2016 zamek został odkupiony od Fundacji Książąt Czartoryskich przez Skarb Państwa za kwotę 20 mln zł.
Za

  • /foto/7487/7487811m.jpg
    1843
  • /foto/7713/7713266m.jpg
    1880
  • /foto/7716/7716920m.jpg
    1904
  • /foto/7487/7487813m.jpg
    1925 - 1930
  • /foto/7487/7487815m.jpg
    1932
  • /foto/7537/7537198m.jpg
    1938
  • /foto/7487/7487816m.jpg
    1960
  • /foto/7487/7487818m.jpg
    1968
  • /foto/8060/8060892m.jpg
    1978
  • /foto/8173/8173563m.jpg
    1989
  • /foto/7487/7487576m.jpg
    2018
  • /foto/7487/7487580m.jpg
    2018
  • /foto/7487/7487584m.jpg
    2018
  • /foto/7487/7487586m.jpg
    2018
  • /foto/7487/7487590m.jpg
    2018
  • /foto/7487/7487594m.jpg
    2018
  • /foto/7487/7487602m.jpg
    2018
  • /foto/7487/7487611m.jpg
    2018
  • /foto/7487/7487617m.jpg
    2018
  • /foto/7487/7487623m.jpg
    2018
  • /foto/7487/7487625m.jpg
    2018
  • /foto/7487/7487627m.jpg
    2018
  • /foto/7487/7487629m.jpg
    2018
  • /foto/7487/7487631m.jpg
    2018
  • /foto/7487/7487632m.jpg
    2018
  • /foto/7487/7487633m.jpg
    2018
  • /foto/7487/7487636m.jpg
    2018
  • /foto/7487/7487639m.jpg
    2018
  • /foto/7487/7487644m.jpg
    2018
  • /foto/7487/7487646m.jpg
    2018
  • /foto/7487/7487647m.jpg
    2018
  • /foto/7487/7487648m.jpg
    2018
  • /foto/7487/7487649m.jpg
    2018
  • /foto/7487/7487650m.jpg
    2018
  • /foto/7487/7487653m.jpg
    2018
  • /foto/7487/7487656m.jpg
    2018
  • /foto/7487/7487658m.jpg
    2018
  • /foto/7487/7487662m.jpg
    2018
  • /foto/7487/7487665m.jpg
    2018
  • /foto/7487/7487666m.jpg
    2018
  • /foto/7487/7487667m.jpg
    2018
  • /foto/7487/7487668m.jpg
    2018
  • /foto/7487/7487670m.jpg
    2018
  • /foto/7487/7487672m.jpg
    2018
  • /foto/7487/7487675m.jpg
    2018
  • /foto/7487/7487676m.jpg
    2018
  • /foto/7487/7487684m.jpg
    2018
  • /foto/7487/7487689m.jpg
    2018
  • /foto/7487/7487695m.jpg
    2018
  • /foto/7487/7487702m.jpg
    2018
  • /foto/7555/7555787m.jpg
    2018
  • /foto/7555/7555788m.jpg
    2018
  • /foto/7555/7555789m.jpg
    2018
  • /foto/7555/7555790m.jpg
    2018
  • /foto/7555/7555791m.jpg
    2018
  • /foto/7555/7555792m.jpg
    2018
  • /foto/7555/7555793m.jpg
    2018
  • /foto/7555/7555794m.jpg
    2018
  • /foto/7555/7555795m.jpg
    2018
  • /foto/7555/7555796m.jpg
    2018
  • /foto/7555/7555802m.jpg
    2018
  • /foto/7555/7555803m.jpg
    2018
  • /foto/7555/7555804m.jpg
    2018
  • /foto/7555/7555805m.jpg
    2018
  • /foto/7555/7555806m.jpg
    2018
  • /foto/7555/7555807m.jpg
    2018
  • /foto/7555/7555808m.jpg
    2018
  • /foto/7555/7555809m.jpg
    2018
  • /foto/7555/7555810m.jpg
    2018
  • /foto/8164/8164821m.jpg
    2019
  • /foto/8164/8164824m.jpg
    2019
  • /foto/8166/8166941m.jpg
    2019
  • /foto/8167/8167698m.jpg
    2019
  • /foto/8167/8167711m.jpg
    2019
  • /foto/8167/8167713m.jpg
    2019
  • /foto/8169/8169497m.jpg
    2019
  • /foto/8169/8169508m.jpg
    2019
  • /foto/8169/8169514m.jpg
    2019
  • /foto/8169/8169532m.jpg
    2019
  • /foto/8169/8169538m.jpg
    2019

Zbiory prywatne

Poprzednie: Pomnik gen. bryg. Józefa Longina Sowińskiego Strona Główna Następne: Zamek w Gołuchowie