MENU
wpisz nazwę lub ID...

Wieża ratuszowa, pl. Rynek Główny, Kraków
Wieża ratuszowa w Krakowie na fotografii wykonanej przez : J.Krieger. Fotografia służyła przez następne lata jako matryca do pocztówek.

Dodał: mietok - Administrator° - Data: 2018-09-05 18:36:50 - Odsłon: 194
Rok 1880


Wieża ratuszowa – gotycka wieża z XIV wieku znajdująca się na Rynku Głównym w Krakowie, o wysokości 70 m. Ocalała ze zburzonego w 1820 roku ratusza – wówczas głównego gmachu administracyjnego Krakowa.

Wśród budynków na Rynku, ratusz wyróżniał się swoją sylwetką: wysoka wieża, zwieńczona kiedyś gotyckim hełmem z zegarem, z przylegającym korpusem zamkniętym trójkątnym szczytem i spichlerz. Dawniej znajdowały się w nim Izba Pańska, Izba Ławnicza i w podziemiach więzienie z izbą tortur.
Wieża wraz z już nieistniejącym przyległym odwachem (1886)

W 1524 roku na wieży zamontowano sprowadzony z Norymbergi zegar[1]. W 1680, w wyniku uderzenia pioruna w wieży wybuchł pożar, w wyniku którego gotycki hełm spadł, dzwon stopił się, a sama wieża wypaliła się do połowy[2]. Odbudowę wieży w latach 1683[3]-1686 prowadził królewski architekt Piotr Beber. Zaprojektował on nowy, imponujący hełm o charakterze barokowym[4], ale już bez zegara. Barokowe zwieńczenie wieży przetrwało tylko do 1783 roku. Wówczas rozebrano walący się już hełm i zastąpiono go, ufundowanym przez biskupa Kajetana Sołtyka i króla Stanisława Augusta, skromniejszym zwieńczeniem.

1 marca 1817 r. na posiedzeniu Zgromadzenia Reprezentantów Wolnego Miasta Krakowa podjęto decyzję o zburzeniu części gmachu ratusza, w której znajdował się spichlerz. W końcowej części uchwały czytamy: Wieża jednak ratuszowa, miejsce dla głównej warty, czyli hauptwach i korpus starego ratusza od strony wieży ma pozostać w całości. W roku 1820 przystąpiono do rozbiórki spichlerza, w wyniku której zarysowały się mury właściwego ratusza, co w konsekwencji doprowadziło do zburzenia całego gmachu. Pozostała tylko wieża. Wkrótce i nad nią zawisło poważne niebezpieczeństwo. W roku 1821 na łamach „Pszczółki Krakowskiej” ukazał się artykuł Soczyńskiego, senatora Wolnego Miasta Krakowa, pt. Myśl o upięknieniu Krakowa, w którym postulował on wyburzenie wieży. W artykule czytamy m.in.: ...ten gotyk zegarowy, któren sam przez się jako mało wart pozostać nie może, a chęć użycia go czy to końcem wzniesienia budowli nowej, czy też połączenia z Hallą nabawiłby i niezmiernych kosztów i nieprzyzwoitości, śmiesznością lub niesmakiem mniej wykraczających. Pomysłu tego nie zrealizowano, dzięki czemu wieża pozostała w dalszym ciągu jedyną pamiątką po dawnym ratuszu. Józef Muczkowski po latach napisał o niej następujące słowa: Wiek cały stała opuszczona, jak wieczny wyrzut dla wandalów, którzy ją tak haniebnie osierocili...

Obecnie wejścia do wieży strzeże para lwów, które powstały na początku XIX wieku. U wejścia zachował się gotycki portal z herbem Krakowa i godłem Polski. Na parterze znajduje się zestaw 14 gmerków z 1444 roku, będący europejskim unikatem. W wieży, będącej filią Muzeum Historycznego miasta Krakowa, eksponowane są pamiątki dotyczące historii miasta. W podziemiach znajduje się natomiast „Scena pod Ratuszem” krakowskiego Teatru Ludowego.

Podczas ostatniej renowacji wieży w latach 1961-1965 przeprowadzonej przez Wiktora Zina i Władysława Grabskiego, zrekonstruowano wykusze na wysokości pierwszego piętra i sklepienia pierwszego piętra, a także poddano konserwacji hełm i okładzinę. Umieszczono wtedy także przed schodami parę kamiennych lwów z pocz. XIX wieku, pochodzących z klasycystycznego pałacu Morstinów w Pławowicach.
Za wikipedią

  • /foto/7123/7123643m.jpg
    1880
  • /foto/7137/7137038m.jpg
    1885
  • /foto/7134/7134408m.jpg
    1890
  • /foto/7276/7276745m.jpg
    1900 - 1904
  • /foto/7237/7237029m.jpg
    1900 - 1910
  • /foto/7200/7200919m.jpg
    1910
  • /foto/7119/7119139m.jpg
    1910 - 1912
  • /foto/7282/7282474m.jpg
    1918
  • /foto/7528/7528051m.jpg
    1933
  • /foto/7421/7421585m.jpg
    1934
  • /foto/7255/7255129m.jpg
    1941
  • /foto/7385/7385392m.jpg
    1975
  • /foto/7490/7490893m.jpg
    1977
  • /foto/7306/7306076m.jpg
    2006
  • /foto/7306/7306077m.jpg
    2006
  • /foto/7306/7306078m.jpg
    2006
  • /foto/7306/7306079m.jpg
    2006
  • /foto/7306/7306080m.jpg
    2006
  • /foto/7522/7522041m.jpg
    2006
  • /foto/7221/7221542m.jpg
    2014

Aukcje internetowe

Poprzednie: Dolna stacja kolei linowej Kasprowy Wierch Strona Główna Następne: Osiedle Murapol (Dożynkowa)