Jesteś niezalogowany
NOWE KONTO

Polski Deutsch

      Zapomniałem hasło/login


ä ß ö ü ą ę ś ć ł ń ó ż ź
Nie znaleziono żadnego obiektu
opcje zaawansowane
Wyczyść

 
 
 
  ID: 515290

Kopalnia rud żelaza i uranu Wolność Zakłady przemysłowe R-1

Bergfreiheit Grube Ober Schmiedeberg



Budowa
XIII w.
Status
Istnieje częściowo
Likwidacja
1962
 
Kopalnia żelaza Bergfreiheit-Grube, widoczny główny szyb wydobywczy. Rudę żelaza (magnetyt) wydobywaną w kowarskich kopalniach transportowano na Górny Śląsk, m in do huty w Chorzowie (konno, a od 1905 roku koleją). W 1926 roku podczas pogłębiania widocznego szybu natrafiono na złoża rudy uranu. W tych czasach uran nie posiadał żadnej wartości, więc był zrzucany wraz z kamieniem na hałdy. W 1929 r. roku z powodu kryzysu ekonomicznego kopalnię zamknięto na okres 6 lat. Dopiero w 1936 r. wznowiono wydobycie ...
Kopalnia żelaza Bergfreiheit-Grube, widoczny główny szyb wydobywczy. Rudę żelaza (magnetyt) wydobywaną w kowarskich kopalniach transportowano na Górny Śląsk, m in do huty w Chorzowie (konno, a od 1905 roku koleją). W 1926 roku podczas pogłębiania widocznego szybu natrafiono na złoża rudy uranu. W tych czasach uran nie posiadał żadnej wartości, więc był zrzucany wraz z kamieniem na hałdy. W 1929 r. roku z powodu kryzysu ekonomicznego kopalnię zamknięto na okres 6 lat. Dopiero w 1936 r. wznowiono wydobycie rud żelaza, a na sortowni zamontowano elektromagnesy, które umożliwiały odzysk żelaza z uboższych gatunków rudy. Wydobytą rudę transportowano koleją do Kamiennej Góry, następnie dalej dowożono do hut na Górnym Śląsku. W latach 1936-1939 sprzedawano uran zakładom badawczym w Oranienburgu oraz zakładom Stahlwerk Mark A.G. w Hamburgu. Odzyskiwano tam rad, stosowany w lecznictwie. W 1945 roku Niemcy całkowicie kopalnię zatopili, planowano również wysadzić instalację naziemną. Po wkroczeniu Armii Radzieckiej ocalałe maszyny zostały zdemontowane. Równocześnie w zakładach chemicznych koncernu Aurela w Oranienburgu koło Drezna Rosjanie znaleźli kilka pojemników z gotowym koncentratem uranowym, podpisanych przez kopalnię Bergfreiheit. Natychmiast skierowano grupę specjalistów do Kowar. Zastano tam zatopioną i zdewastowaną kopalnię (kuriozalnie, przez ich samych). Brak dokumentacji górniczej spowodował zarzucenie projektu. Kopalnię przekazano Polakom. Z racji olbrzymiego zapotrzebowania na stal po wojnie Polacy szybko odbudowali kopalnię i już w sierpniu 1945 roku wydobyto 200 ton rudy. Rok później kopalnię odwodniono do poziomu 475 metrów, przy okazji znajdując pokłady złóż uranu. W 1946 badania nad występowaniem rud uranowych w Kowarach przeprowadził geolog Antoni Białaczewski. Na podstawie niemieckich dokumentów górniczych powstało sprawozdanie o rudzie i możliwości jej wydobycia. Eksploatacją uranu zainteresowały się władze ZSRR. W 1947 roku została podpisana polsko-radziecka umowa dotycząca wydobycia i sprzedaży rudy. Ustalono, że poszukiwania geologiczne i wydobycie będzie prowadzić państwowe wyodrębnione przedsiębiorstwo. Związek Radziecki zapewni przedsiębiorstwu specjalistyczną kadrę oraz zaopatrzenie w niezbędne materiały i urządzenia techniczne. Uran będzie sprzedawany po koszcie własnym wydobycia z dodatkiem 10% zysku. W dniu 1 stycznia 1948 roku utworzono na tym terenie przedsiębiorstwo państwowe „Kuźnieckijie Rudniki” (tj: „Kowarskie Kopalnie”). Trzy lata później zmieniono nazwę na Zakłady Przemysłowe R-1. Związek Radziecki nie interesował się żelazem, wszystkie wyrobiska zostały dokładnie przebadane pod względem radioaktywności. Poszukiwania prowadzono metodą rabunkową, co doprowadziło do dużych zniszczeń w dostępnych jak i w nowo drążonych chodnikach. W 1954 roku Rosjanie zaczęli wycofywać się z eksploatacji z racji coraz mniejszej opłacalności. Eksploatacja trwała do 1958 roku. Gdy kopalnię przejęła polska administracja wyrobiska górnicze były skrajnie zdewastowane. Częściowo przebrano pobliskie hałdy, które zawierały rudę żelaza, a pozostawione jako odpad. W 1962 roku podjęto decyzję o likwidacji kopalni. Szyby zasypano, sztolnie wysadzono, a na bazie zabudowań kopalni powstał zakład przerobu rudy uranowej na koncentrat zawierający powyżej 56 procent uranu, zlikwidowany ostatecznie w 1972 roku. Po eksploatacji kopalni pozostało wiele napromieniowanych hałd i wyrobisk. W 1976 roku sztolnia Nr 9 została udostępniona do prac związanych z budową Podziemnego Laboratorium Górniczego Instytutu Górnictwa Politechniki Wrocławskiej. W zabudowaniach d. zakładu przeróbki rudy utworzono ośrodek PWr badania ziem rzadkich (przedsiębiorstwo Hydrotor). W latach 90. przeprowadzono rekultywację hałd i zbiorników osadowych z wykorzystaniem funduszy unijnych. [Ragnar]
Pokaż więcej Pokaż mniej
 

  • Data: 1910
    komentarze: 0
    Widok na dawną kopalnię rudy żelaza w Kowarach.
  • Data: 1915-1925
    komentarze: 2
    Kopalnia żelaza Bergfreiheit-Grube, widoczny główny szyb wydobywczy. ...
  • Data: 1920-1930
    komentarze: 1
    Kopalnia uranu.
  • Data: 1920-1930
    komentarze: 0
    Widok na "dolne" Podgórze, na samym dole pod napisem widoczne ...
  • Data: 1930-1937
    komentarze: 1
    Widok na budynki kopalni rud żelaza w Kowarach Górnych, pole wydobywcze ...
  • Data: 1988-09-02
    komentarze: 0
    Kopalnia rud żelaza i uranu "Wolność" Zakłady Przemysłowe R-1.
  • Data: 2006-05-03
    komentarze: 0
    Kowary,widok na tereny dawnej kopalni rud uranu (na drugim planie ...
  • Data: 2006-05-04
    komentarze: 0
    Kowary, teren byłej kopalni rud uranu, na pierwszym planie zrekultywowany ...
  • Data: 2006-05-04
    komentarze: 0
    Droga dojazdowa do dawnej kopalni rud uranu w Kowarach.
  • Data: 2006-05-04
    komentarze: 0
    Kowary,brama wjazdowa na teren byłej kopalni rud uranu. Do dzisiaj ...
  • Data: 2006-05-04
    komentarze: 1
    Kowary, puste budynki na terenie byłej kopalni rud uranu, widok ...
  • Data: 2006-05-04
    komentarze: 0
    Kowary, teren byłej kopalni rud uranu, pozostałości po wysadzonym ...
  • Data: 2006-05-04
    komentarze: 0
    Kowary, teren byłej kopalni rud uranu,zbliżenie na pozostałości ...
  • Data: 2006-05-04
    komentarze: 0
    Tak obecnie wygląda teren, na którym kiedyś stały szyby wydobywcze ...
  • Data: 2011-05-08
    komentarze: 1
    Budynki dawnej kopalni rud żelaza i uranu w Kowarach widziane ...
  • Data: 2011-05-08
    komentarze: 0
    Budynki na terenie byłej kopalni rud uranu, widok z torów nieczynnej ...
  • Data: 2011-05-08
    komentarze: 2
    Budynki na terenie byłej kopalni rud uranu, widok z torów nieczynnej ...
  • Data: 2011-05-08
    komentarze: 3
    "Pokój Narodom" jedno z niewielu haseł minionej epoki socjalizmu, ...
  • Data: 2011-05-08
    komentarze: 1
    Budynki na terenie byłej kopalni rud uranu, widok z torów nieczynnej ...
  • Data: 2011-05-08
    komentarze: 0
    Budynki na terenie byłej kopalni rud uranu, widok z torów nieczynnej ...
  • Data: 2011-05-08
    komentarze: 2
    Budynki na terenie byłej kopalni rud uranu, widok z torów nieczynnej ...
  • Data: 2011-05-08
    komentarze: 1
    Część budynków jest w tej chwili wykorzystywana przez jakieś firmy, ...
  • Data: 2018-04-28
    komentarze: 0
    Widok z drogi wojewódzkiej nr 367 na budynki należące do dawnej ...
  • Data: 2018-04-28
    komentarze: 0
    Widok z drogi wojewódzkiej nr 367 na budynki należące do dawnej ...