Jesteś niezalogowany
NOWE KONTO

Polski Deutsch

      Zapomniałem hasło/login


ä ß ö ü ą ę ś ć ł ń ó ż ź
Nie znaleziono żadnego obiektu
opcje zaawansowane
Wyczyść

 
 
 
 
Ścieżka rowerowa w Dolinie Baryczy (na odcinku Sułów - Grabownica)
10
 
Kładka (Ruda Milicka)
2
0,0 km
Przystanek kolejowy Żmigród Wąskotorowy (nie istnieje)
1
0,6 km
Mosty kolejowe (rz. Sąsiecznica / Żmigród)
1,1 km
Stacja kolejowa Żmigród Miasto (dawna)
7
3,0 km
Przystanek kolejowy Grądzik (nie istnieje)
4,9 km
Przystanek kolejowy Kanclerzowice (nie istnieje)
6,1 km
Przystanek kolejowy Powidzko (nie istnieje)
7,5 km
Stacja kolejowa Przedkowice (dawna)
4
8,0 km (a)
Przystanek kolejowy Dobrosławice (nie istnieje)
1
8,5 km
Most kolejowy (rz. Sąsiecznica / Sieczków)
4
8,8 km
Most kolejowy (pot. Brzeźnica / Sieczków)
2
9,0 km
Przystanek kolejowy Sieczków (nie istnieje)
10,5 km
Przystanek kolejowy Osiek (nie istnieje)
11,5 km (a)
Przystanek kolejowy Ligotka (nie istnieje)
13,3 km (a)
Przystanek kolejowy Pietrowice Małe (nie istnieje)
14,0 km (a)
Stacja kolejowa Prusice (dawna)
4
14,5 km
Przystanek kolejowy Książęca Wieś (nie istnieje)
1
17,3 km
Ładownia kolejowa Przewory Milickie (nie istnieje)
1
22,3
Mostek kolejki wąskotorowej
5
22,4 km
Przystanek kolejowy Gruszeczka (nie istnieje)
7
24,4 km
Parking i ekspozycja kolejowa (Sułów)
12
24,9 km
Stacja kolejowa Sułów Milicki (dawna)
18
28,1 km
Przystanek kolejowy Pracze (nie istnieje)
8
30,7 km
Przystanek kolejowy Postolin (nie istnieje)
2
31,3 km
Ładownia kolejowa Karmin (nie istnieje)
1
33,4 km
Przystanek kolejowy Kaszowo (nie istnieje)
5
36,0 km
Parking i ekspozycja taboru (d. przystanek kolejowy Milicz Zamek)
17
37,5 km
Ekspozycja taboru (d. stacja kolejowa Milicz Wąskotorowy)
37
37,9 km
Wiadukt kolejowy (Milicz - LK 281 / Kolejowa)
7
41,2 km
Most kolejowy (rz. Prądnia / Ruda Milicka)
6
41,3 km
Przystanek kolejowy Ruda Milicka (nie istnieje)
3
43,1 km
Przystanek kolejowy Grabownica (nie istnieje)
7
49,6 km
Przystanek kolejowy Bracław (nie istnieje)
2
50,9 km
Most kolejki wąskotorowej (rz. Barycz / Potasznia-Gądkowice)
2
53,0 km
Przystanek kolejowy Gądkowice (nie istnieje)
7
54,3 km
Przystanek kolejowy Wziąchowo Wielkie (nie istnieje)
3
57,0 km
Przystanek kolejowy Ostrowąsy Milickie (nie istnieje)
4
59,8 km
Przystanek kolejowy Gołków (nie istnieje)
1
60,7 km
Stacja kolejowa Sulmierzyce (nie istnieje)
6
 
 
 
 
  ID: 4429636

Kolej wąskotorowa Żmigród - Sulmierzyce (Wrocławska Kolej Dojazdowa)

Trachenberg-Militscher Kreisbahn AG, Wrocławska Kolej Wąskotorowa



Budowa
1894-1895
Status
Nie istnieje
Likwidacja
1991, 1994
 
8 grudnia 1894 roku została otwarta wąskotorowa linia kolejowa Żmigród-Milicz, z odgałęzieniem do Prusic, o długości 60,9 km. Rozstaw szyn wynosił 750 mm. Następnie 1 października 1895 r. otwarto główny odcinek linii od węzłowej stacji Przedkowice na wschód, do Sulmierzyc (53,4 km). Linię zbudowano dla powiązania terenów bogatych rolniczo z liniami magistralnymi: Wrocław - Poznań, Grabowno - Krotoszyn, czy z Wrocławiem przez Trzebnicę. Linię obsługiwała berlińska spółka Allgemeine Deutsche Kleinbahn ...
8 grudnia 1894 roku została otwarta wąskotorowa linia kolejowa Żmigród-Milicz, z odgałęzieniem do Prusic, o długości 60,9 km. Rozstaw szyn wynosił 750 mm. Następnie 1 października 1895 r. otwarto główny odcinek linii od węzłowej stacji Przedkowice na wschód, do Sulmierzyc (53,4 km). Linię zbudowano dla powiązania terenów bogatych rolniczo z liniami magistralnymi: Wrocław - Poznań, Grabowno - Krotoszyn, czy z Wrocławiem przez Trzebnicę. Linię obsługiwała berlińska spółka Allgemeine Deutsche Kleinbahn AG. Z całej długości linii 67,2 km (z torami bocznymi 74,429 km) z przesłanek oszczędnościowych 28,9 km torów prowadziło wzdłuż dróg publicznych, a 37,3 km po nasypach. Zgodnie z planem przedstawionym w 1893 r. przez starostę wrocławskiego Georga v Heydebrandt und der Lasa budowa linii miała kosztować 1,6 mln marek, ostatecznie koszt jej budowy wyniósł 1,89 mln marek. Budowę zrealizował w ciągu 5 miesięcy (!) wrocławski oddział berlińskiej firmy Kommandit–Gesellschaft für den Bau und Betrieb von Kleinbahnen Schneege & Co (Spółka Komandytowa Budowy i Eksploatacji Kolejek Schneege & Co). Kapitał akcyjny na budowę kolejki wyłożył powiat milicki, powiat ostrowski (wówczas miastem powiatowym był Odolanów) gdzie znajdowały się Sulmierzyce, państwo pruskie i rejencja śląska. W 1907 r. kolejka zatrudniała 17 urzędników i 30 robotników, a w 1911 odpowiednio 23 i 32. W 1907 r. tabor kolejki składał się z 5 lokomotyw parowych (3 parowozy prod. Hagans z 1894 r., 1 maszyna prod. Gustrow z 1895 i 1 maszyna prod. Krauss z 1898), 6 wagonów osobowych (w trzech! klasach), jednego wagonu bagażowego, jednego pocztowego i 120 wagonów towarowych. W 1911 r. praca przewozowa wyniosła 104 tys. pasażerów (średnio 285 dziennie) i 71 tys. ton towarów (średnio 240 ton dziennie). W 1935 r. było to następująco 37 tys. pasażerów (103) i 45 tys. towarów (153). W 1938 r. 111 pasażerów dziennie (czyli średnio 27 osób na pociąg) i 202 tony towarów średniodziennie. Ilość wagonów towarowych wzrosła do 147. Kapitał zakładowy wynosił 1,62 mln marek.

Budowę kolejki podrażała ilość konstrukcji mostowych w dolinie Baryczy w okolicach Gądkowic. Konieczne było wybudowanie tam 37 mostów stalowych oraz dwóch łukowych murowanych przepustów, w tym m.in. mostu nad Sąsiecznicą o długości przęsła 21,7 m, kolejnego nad Baryczą o długości przęsła nurtowego 26 m i przęsła suchego dł. 5 m, kolejnego od długości 13 m nad Polską Wodą koło Bracławia, kolejny nad Baryczą z dwoma przęsłami nurtowymi każdy po 21,7 m i przęsło zalewowe 13 m, jeden most 13 m nad Starą Młynówką koło Potaszni i wiele innych mniejszych mostów.

W Żmigrodzie znajdowała się siedziba Spółki i główne warsztaty. Dworzec osobowy kolejki znajdował się w pobliżu dworca kolei państwowej (linia Wrocław - Poznań). Kolejka oprócz parowozowni miała również wagonownię. W Prusicach kolejka miała powiązanie z kolejką Wrocław - Trzebnica - Prusice (przed wojną odrębne przedsiębiorstwa), skąd można właśnie było dojechać do Wrocławia, a codziennie były tam wysyłane frachty.

W 1911 r. kursowały dziennie 3 pary pociągów obsługiwane przez 3 parowozy. Jedna para dziennie obsługiwała odgałęzienie do Prusic. Pozostałe dwie pary ruszały z krańcowych stacji w jednym czasie i krzyżowały się w Sułowie, lub w Przedkowicach. Dwa pociągi dziennie obsługiwały pocztę kolejową. W czasie wojny zawieszono kurs pasażerski z Przedkowic do Prusic z powodu słabej frekwencji. W 1939 r. w dni robocze kursowały 2 pary w niedzielę 1 para Żmigród - Ostrowąsy, w środy i soboty 1 para Żmigród - Prusice. W 1944 r. w dni robocze 2, w niedziele 1 para Żmigród - Ostrowąsy, w niedzielę 1 para Wziąchowo - Milicz.

Po zakończeniu I wojny światowej powiat odolanowski przypadł Polsce razem z Sulmierzycami, zatem stacją graniczną stały się Ostrowąsy (Wiesenthal). Kolejka kursowała tylko do maja 1920 r., po czym 3,9 km torów rozebrano. W czasie kryzysu inflacyjnego kolejka zwana Bähnle była dotowana, mimo to była traktowana z estymą jako ważne osiągnięcie w dziejach powiatu milickiego. Była to jedna z niewielu kolejek wąskotorowych w rejencji wrocławskiej prowadząca kursy pasażerskie. Dla podróżnych przesiadających się w Żmigrodzie, czy w Miliczu z kolei normalnotorowych kolej żmigrodzka wyglądała jak zabawka. Prędkość maksymalna pociągu wynosiła 25 km/h, na odcinku Przedkowice - Prusice 20 km/h.

Na przełomie czerwca i lipca 1945r., po zakończeniu działań wojennych i wcieleniu wszystkich poniemieckich linii kolejowych pod zarząd PKP, z obu kolejek wąskotorowych (tej i Wrocław - Trzebnica - Prusice) utworzono Wrocławską Kolej Dojazdową. Do przewozów pasażerskich i towarowych wykorzystano ocalały z pożogi wojennej tabor, odbudowano najważniejsze urządzenia oraz zniszczone fragmenty torów. Parowozownię (a później lokomotywownię przeniesiono do Trzebnicy (Gaj). Ponownie ułożono tor między Ostrowąsami a Sulmierzycami nie uruchamiając przystanku Gołkowo (do 1918 r.). Kursy wznowiono w listopadzie 1945 r. Od 1 października 1946 r. weszła druga para pociągów na trasie Wrocław-Sulmierzyce. W 1946 r. planowano połączenie kończącej się w Sulmierzycach linii z istniejącą w Krotoszynie trasą wąskotorową prowadzącą do Pleszewa. Wykonano nawet prace pomiarowe wytyczające przebieg kolejowego szlaku. Do jego budowy jednak nie przystąpiono. Od 25 marca 1947 r. wprowadzono bezpośrednie pociągi Wrocław - Żmigród i Żmigród - Sulmierzyce. Do połowy XX w. wagoniki jeżdżącej do Sulmierzyc ciągnięte były przez parowozy (polskie Px 48). W składzie znajdowało się najczęściej 4-5 wagonów towarowych oraz 3-4 osobowych. Z czasem (l. 70/71) pojawiły się wagony motorowe. W grudniu 1951 r. zlikwidowano końcową stację kolejki we Wrocławiu. Pociąg dojeżdżał jedynie do Karłowic. W 1967 r. zawieszono ruch na odcinku Wrocław - Trzebnica. Na trasie tej zdemontowano tory kolejowe.

W 1963 r. kursowały 3 pary Trzebnica - Prusice - Sulmierzyce i 4 pary Trzebnica - Przedkowice - Żmigród. Na początku lat osiemdziesiątych ubiegłego wieku systematycznie zmniejszało się zainteresowanie kolejką, w transporcie towarowym rezygnowano z tego środka lokomocji. W 1982 r. kolejka przewiozła jeszcze tysiąc ton różnego rodzaju artykułów, rok później – ani jednej tony. Linia kolejowa stawała się deficytowa, wpływy z przejazdów osobowych były niewielkie. W 1986 r. kursowały jeszcze 3 pary Trzebnica - Sulmierzyce, dodatkowo 2 pary Milicz - Sułów oraz 5 par Trzebnica - Przedkowice - Żmigród. Po 1989 r. koszty utrzymania trasy wielokrotnie przewyższały wpływy. Wówczas zarządzający kolejką ZDOKP Zarząd Kolei Dojazdowych w Poznaniu (!) zaproponował gminom przez które przebiegała linia kolejowa przejęcie wąskotorówki. Żaden z samorządów nie wyraził na to zgody. Kolej między Sulmierzycami a Miliczem kursowała do 14 września 1991 r. Ostatni pociąg z Trzebnicy do Prusic prowadzony był wagonem motorowym serii MBxd1-203. Bardzo szybko rozpoczęto likwidację kolejki - w 1993 r. wywieziono cały tabor i rozpoczęto niemalże grabieżczą rozbiórkę torów i infrastruktury (przęsła mostów, a nawet nasypy bez żadnych uzgodnień), pozostawiając na pastwę złodziei obiekty w Żmigrodzie, a zwłaszcza w Miliczu, gdzie z powodu skali zniszczeń trzeba było rozebrać dworzec i budynki towarzyszące.

Od 2010 roku prowadzone były ze wsparciem funduszy unijnych prace nad utworzeniem ścieżki rowerowej śladami kolejki ze stacji Sułów przez Pracze, Kaszewo, Milicz do Grabownicy (17 km). W trzech miejscach na trasie utworzono mini-skanseny taboru (Sułów, Milicz Wąskotorowy i Milicz Zamek).

(moose, m.in. za P. Dost "Die Privateisenbahnen und Kleinbahnen Schlesiens" w: Boettchers Kleine Eisenbahnschriften, Heft 48, 1970; G.Guersch "Mit der Eisenbahn durch Niederschlesien", 1992; kleinbahn.prv.pl)

Kilometraż stacji (st.), przystanków (po.), przystanku/ładowni (poł.) liczony był za czasów niemieckich od stacji Żmigród Wąskotorowy. Od powstania WKD i połączenia dwóch kolejek w jedną całość kilometraż do Sulmierzyc podawano od stacji Wrocław Wąskotorowy (w nawiasie), a do Żmigrodu od Przedkowic. Z punktu widzenia historii linii podane kilometry są wg pierwotnego pikietażu:
- , Żmigród Wąskotorowy, po., km 0,0 (km 7,5 - kilometraż od Przedkowic)
- , Żmigród Miasto, st., km 1,1 (km 6,6)
- , Grądzik, po., km 3,0 (km 4,5)
- , Kanclerzowice, po., km 4,9 (km 2,6)
- , Powidzko, po., km 6,1 (km 0,9)
- , Przedkowice, st., km 7,5 (km 0,0)
------------
- , Dobrosławice, po., km 9,0 (km 41,79)
- , Ligotka, po., km 12,5 (km 38,34)
- , Pietrowice Małe, poł., km 14,3 (km 36,55)
- , Prusice, st, km 15,0 (km 35,85)
------------
- , Sieczków, po., km 9,0 (km 44,82 - kilometraż od Wrocławia Wąsk.)
- , Bukołowo, ład., km 9,4 (km 45,20)
- , Osiek, poł., km 10,5 (km 46,31)
- , Książęca Wieś, poł., km 14,5 (km 49,33)
- , Przewory Milickie, poł., km 17,4 (km 52,22)
- , Gruszeczka, po., km 22,4 (km 57,27)
- , Sułów Milicki, st., km 24,9 (km 59,86)
- , Pracze, poł., km 28,1 (km 63,03)
- , Postolin, poł., km 30,7 (km 65,49)
- , Karmin, ład., km 31,3 (km 65,90)
- , Kaszowo, po., km 33,4 (km 68,22)
- , Milicz Zamek, po., km 36,0 (km 70,82)
- , Milicz Wąskotorowy, st., km 37,5 (km 72,39)
- , Ruda Milicka, poł., km 41,2 (km 76,21)
- , Grabownica, poł., km 43,8 (km 78,84)
- , Bracław, poł., km 49,6 (km 84,52)
- , Gądkowice, poł., km 53,0 (km 87,83)
- , Wziąchowo Wielkie, poł., km 54,3 (km 89,09)
- , Ostrowąsy Milickie, poł., km 57,0 (km 91,92)
- , Gołków, po., km 58,4 (km 93,30)
- dawna granica państwowa Niemcy / Polska, (km 93,37)
- , Sulmierzyce, st., km 60,9 (km 94,45)
Pokaż więcej Pokaż mniej
 

  • Data: 1894
    komentarze: 1
    Akcja zwykła o nominale 1000 marek wyemitowana przez Spółkę Akcyjną ...
  • Data: 1894
    komentarze: 0
    Akcja uprzywilejowana o nominale 1000 marek wyemitowana przez ...
  • Data: 1900-1920
    komentarze: 0
    Żmigrodzka cukrownia, pocz XXw. i wąski tor Żmigrodzko-Milickiej ...
  • Data: 1901
    komentarze: 0
    Panorama Żmigrodu,widok od zachodu z oklicy ul. Wiejskiej.
  • Data: 1906
    komentarze: 0
    Panorama z wieży kościoła św. Stanisława Kostki (d. ewangelickiego) ...
  • Data: 1908
    komentarze: 4
    Panorama Żmigrodu z wieżami kościołów katolickiego i ewangelickiego ...
  • Data: 1934-1938
    komentarze: 1
    Dawna granica polsko - niemiecka w okolicach wsi Ostrowąsy.
  • Data: 1935-1936
    komentarze: 1
    Granica polsko-niemiecka w Gołkowie sprzed roku 1939. Przez ten ...
  • Data: 1936-1940
    komentarze: 0
    Bilet kolejowy klasy drugiej obowiązujący na linii Żmigród (oderwane) ...
  • Data: 1944
    komentarze: 1
    Rozkład jazdy wąskotorówki na trasie Żmigród - Milicz - Sulmierzyce.
  • Data: 1964-04
    komentarze: 0
    Ulica Kolejowa wzdłuż której biegła linia kolei wąskotorowej. ...
  • Data: 1970-1980
    komentarze: 1
    Skrzyżowanie na ul. Sienkiewicza wraz z jeszcze istniejącą kolejką ...
  • Data: 1981
    komentarze: 1
    Kolej wąskotorowa na trasie Wrocław- Trzebnica-Żmigród-Sulmierzyce ...
  • Data: 2003-04-26
    komentarze: 3
    Tutaj kończy się Milicz - dalej są Sławoszowice. Tor skręca w ...
  • Data: 2011-06-24
    komentarze: 0
    Fragment ul. Kolejowej z pozostałością oryginalnych torów kolejki ...
  • Data: 2011-06-24
    komentarze: 0
    Ulica Kolejowa z pozostałością oryginalnych torów kolejki wąskotorowej. ...
  • Data: 2013-11-08
    komentarze: 0
    Wjazd do wsi od wschodu. Dawniej była tu trasa wąskotorówki, dziś ...
  • Data: 2014-07-22
    komentarze: 0
    Wjazd do Książęcej Wsi od wschodu. Dawniej biegła tu trasą wąskotorówki. ...

Kolej wąskotorowa Żmigród - Sulmierzyce (Wrocławska Kolej Dojazdowa) na innych fotografiach
  • 2014
  • 2014
  • 2014