Jesteś niezalogowany
NOWE KONTO

Polski Deutsch

      Zapomniałem hasło/login


ä ß ö ü ą ę ś ć ł ń ó ż ź
Nie znaleziono żadnego obiektu
opcje zaawansowane
Wyczyść




Sanatorium Buk, ul. Zdrojowa, Przerzeczyn-Zdrój
Popski: Dubel:
Dzwonnica pożarowa, pl. Jana Pawła II, Czernica
maras - Administrator: Sprawdziłem tę pocztówkę... i o dziwo u mnie te znaczniki działają... Co do nazwy obiektu, Twoje przypuszczenia są jak najbardziej prawidłowe, musiało to być bardzo dawno. Trzeba poprawić.
Czernica
Kosa25: 1900-1930- grussy w tej formie max. 1905 r.

Ostatnio dodane
znaczniki do mapy

maras - Administrator
maras - Administrator
maras - Administrator
StaszekM
maras - Administrator
maras - Administrator
maras - Administrator
StaszekM
maras - Administrator
StaszekM
FM
Wincenty Miros
StaSta
maras - Administrator
żmija - Administrator
żmija - Administrator
rok - Administrator
rok - Administrator
rok - Administrator
StaSta
żmija - Administrator

Ostatnio wyszukiwane hasła


 
 
 
 
50 lat Zakładu Energetycznego Wałbrzych
Autor: 89paparazzi°, Data dodania: 2013-03-09 14:19:45, Aktualizacja: 2013-03-09 14:33:46, Odsłon: 4378

50 lat Zakładu Energetycznego Wałbrzych - rys historyczny Zakładu Energetycznego Wałbrzych na przestrzeni lat 1945 - 1995.

 

50 LAT

ZAKŁADU ENERGETYCZNEGO

WAŁBRZYCH

-

RYS HISTORYCZNY

Zakładu Energetycznego Wałbrzych

na przestrzeni lat

1945 - 1995.

 

Wałbrzych - sierpień - 1995 r.

 

 

 

 

SPIS TREŚCI

1.     Organizowanie wałbrzyskiej energetyki.  

2.     Zmiany obszaru działania.    

3.     Charakterystyka obszaru działania Zakładu Energetycznego Wałbrzych.

4.     Odbudowa i rozwój urządzeń elektroenergetycznych.

5.     Załoga Zakładu Energetycznego Wałbrzych.     

- strona 1

- strona 9

- strona 11

- strona 13

- strona 18

 

 

ORGANIZOWANIE WAŁBRZYSKIEJ ENERGETYKI

 

W bieżący roku Zakład Energetyczny Wałbrzych SA obchodzi 50-tą rocznicę swojej działalności. Jest to okazja do refleksji i wspomnień o pracy Zakładu od chwili zakończenia II wojny światowej.

Działania wojenne ominęły Wałbrzych; Dnia 8 maja 1945 roku wojska radzieckie wkroczyły do Wałbrzycha zajmując miasto bez walk. Radziecka Komendantura Wojskowa przejęła administrowanie miastem. Podlegały jej również zakłady przemysłowe.

Miasto Wałbrzych i powiat wałbrzyski władze polskie przejęły 28 maja 1945 roku.

Dnia 25 sierpnia 1945 roku pełnomocnik Komitetu Ekonomicznego Bady Ministrów na Dolny Śląsk przejął od radzieckiej komendantury wojskowej 3 firmy niemieckie zarządzające energetyką wałbrzyską AEG. , Siemens-Schuckert Werke i Siemens Halske. Firmy te zostały połączone i utworzono z nich przedsiębiorstwo Podokręg Wałbrzych, Oddział "Siła i Światło", które wchodziło w skład Zjednoczenia Energetycznego Okręgu Dolnośląskiego. Podokręg Wałbrzych przejął równocześnie wszelkie prawa i obowiązki trzech powyższych firm. W piśmie informującym o utworzeniu Podokręgu wymieniono inż. Aleksandra Pawłowicza jako kierownika Podokręgu w Wałbrzychu, zaś jego zastępcą był dotychczasowy kierownik AEG. inż. Walter Hiehaus.

Pierwszym dyrektorem Podokręgu Wałbrzych wymienionym w dokumentach jest inż. Zenon Bukojemski.

W chwili utworzenia Podokręgu Wałbrzych, energetyka polska była już zorganizowana i jednolicie zarządzana.

We wrześniu 1944 roku został powołany przy wydziale przemysłu Polskiego Komitetu Wyzwolenia Narodowego referat energetyczny, przekształcony od stycznia 1945 roku na Departament Energetyki w Ministerstwie Przemysłu.

W terenie, zakłady energetyczne zwane wówczas podokręgami, zgrupowane były w zjednoczeniach energetycznych.

Następnym etapem reorganizacji zarządzania energetyką na najwyższym szczeblu było utworzenie Centralnego Zarządu Energetyki /CZE/,podległego Ministrowi Przemysłu. W 1947 roku Centralny Zarząd Energetyki został uchwałą sejmową określony jako organ koordynujący i kierujący pracą okręgowych zjednoczeń energetycznych, które otrzymały osobowość prawną. W 1948 roku cały obszar Polski został podzielony na 14 okręgów energetycznych. Wałbrzych należał do okręgu dolnośląskiego z siedzibą początkowo w Jeleniej Górze, potem we Wrocławiu. W następnym roku Centralny Zarząd Energetyki został podporządkowany nowo powołanemu Ministerstwu Górnictwa i Energetyki, zaś w 1950 roku Ministerstwu Przemysłu Ciężkiego.

Nowy podział energetyczny kraju został dokonany w 1951 roku. Utworzono wtedy sześć okręgów. W marcu 1952 roku zostało utworzone Ministerstwo Energetyki i Centralny Zarząd Energetyki uległ likwidacji. Ministerstwo Energetyki zostało w 1957 roku połączone z Ministerstwem Górnictwa. Ponowne oddzielenie energetyki zostało przeprowadzone w 1976 roku, kiedy powstało Ministerstwo Energetyki i Energii Atomowej.

W 1947 roku elektrownie cieplne: Wałbrzych, Ludwikowo oraz Skałeczno wydzielono z Podokręgu i zostały samodzielnymi jednostkami gospodarczymi.

Miejskie Koleje Elektryczne zostały przekazane Miejskiej Badzie Narodowej w Wałbrzychu, która włączyła je do nowego przedsiębiorstwa pod nazwą Miejskie Przedsiębiorstwo Komunikacyjne. Zmieniono również nazwę "Podokręg" na "Dyrekcję". Ale już w następnym roku nazwa "Dyrekcja" została zlikwidowana, a wprowadzono "Podokręg Sieciowy".

W 1951 roku wprowadzono nowe zmiany organizacyjne. Utworzony we Wrocławiu Zakład Zbytu Energii przejął od Pod-okręgów Sieciowych zadania obrotu energią elektryczną, techniczną i handlową obsługę odbiorców oraz 1icznikownie. Zakład Zbytu Energii był jednostką koordynującą i wykonywał swoje zadania poprzez Oddziały Energozbytu, w których wydzielone zostały "Rejony Zbytu" zajmujące się bezpośrednio techniczną i handlową obsługą odbiorców.

W 1951r. likwidacji uległy Podokręgi Sieciowe, a w ich miejsce utworzono Zakłady Sieci Elektrycznych we Wrocławiu, Wałbrzychu, Jeleniej Górze i Legnicy. Do zadań Zakładów Sieci Elektrycznych należało prowadzenie ruchu urządzeń elektroenergetycznych, ich remonty i konserwacja.

Z dniem 1 stycznia 1953 roku Zakłady Sieci Elektrycznych otrzymały osobowość prawną na podstawie Zarządzenia Ministra Energetyki i stały się przedsiębiorstwami na pełnym wewnętrznym rozrachunku gospodarczym.

Od 1 stycznia 1952 roku zaczęto w Wałbrzychu działalność Miejskie Przedsiębiorstwo Inkasa /MPI/ powołane w wyniku uchwały Prezydium Miejskiej Rady Narodowej w Wałbrzychu. Do zadań Miejskiego Przedsiębiorstwa Inkasa należało pobieranie od odbiorców należności za energię elektryczną i gaz.

Podobne Przedsiębiorstwa HPI działały również na terenie Innych miast obszaru działania ZSE.

W połowie 1956 roku Prezydium Miejskiej Bady Narodowej w Wałbrzychu przekazało do Zakładu Sieci Elektrycznych obsługę oświetlenia ulicznego. Odtąd budowa nowych punktów świetlnych na ulicach, konserwacja istniejących urządzeń należały do zadań Zakładu Sieci Elektrycznych.

Następna reorganizacja polegająca na zmianie nazwy i przedmiotu działania, miała miejsce w 1958 roku. Połączono wtedy Zakład Sieci Elektrycznych w Wałbrzychu z Oddziałem Energozbytu Zakładu Zbytu Energii i powołano Zakład Energetyczny Wałbrzych.

W nowym układzie organizacyjnym nie było miejsca dla samodzielnego Miejskiego Przedsiębiorstwa Inkasa, które z dniem 1 kwietnia 1958 roku zostało połączone z Zakładem Energetycznym, zaś inkaso należności za gaz przekazano do Zakładów Gazowniczych Okręgu Wałbrzyskiego Dalgaz.

Następny rok przyniósł z sobą dalsze zmiany organizacyjne. Zakład Energetyczny Wałbrzych i elektrownie wydzielone utraciły osobowość prawną 1 stały się zakładami wchodzącymi w skład przedsiębiorstwa pod nazwą Zakłady Energetyczny Okręgu Dolnośląskiego we Wrocławiu.

W 1961 roku został w Zakładzie Energetycznym Wałbrzych utworzony Samodzielny Oddział Wykonawstwa Inwestycyjnego SOWI, który pracował według własnego planu techniczno-ekonomicznego, włączanego do planu Zakładu Energetycznego Wałbrzych.W ramach naszego Zakładu działał on do 1976 roku.

Pierwszym kierownikiem SOWI został mgr inż. Marian Scheller, a zastępcą był obecny kierownik ZWSE oddział terenowy w Wałbrzychu mgr inż. Zdzisław Gajdka.

Był to okres kiedy Istniał rynek wykonawcy a nie inwestora. Dzięki posiadaniu tego Oddziału można było poszerzyć zakres inwestycji i remontów zwłaszcza w zakresie sieci średnich i niskich napięć.

Po przyłączeniu w 1976 r. ZEOD do ZEOZ Zakład Energetyczny Wałbrzych podporządkowano Zakładom Energetycznym Okręgu Zachodniego w Poznaniu /ostatnia nazwa od roku 1985 Zachodni Okręg Energetyczny/.

W 1989 r. Zakład Energetyczny Wałbrzych został uznany Jako przedsiębiorstwo państwowe, a następnie od dnia 1.09.1993 r. przekształcony w Jednoosobową spółkę akcyjną skarbu państwa.

W 1991 roku, na wniosek Rady Pracowniczej, poraź pierwszy przeprowadzono konkurs na Dyrektora Przedsiębiorstwa. W wyniku postępowania konkursowego, w którym wzięło udział 8-niu kandydatów oraz późniejszej decyzji Ministra Przemysłu, wyłoniono nowego Dyrektora Przedsiębiorstwa. Ha stanowisko Dyrektora ZE Wałbrzych powołany został mgr inż. Władysław Mnich. Ha stanowisko Z-cy Dyrektora d/s Technicznych powołano mgr inż. Antoniego Soję, a Z-cą Dyrektora d/s Ekonomicznych została mgr inż. Iwona Stus.

Po przekształceniu Przedsiębiorstwa w jednoosobową Spółkę Akcyjną Skarbu Państwa Minister Przemysłu, powołał zarząd spółki w w/w składzie, a na drugą kadencję w 1995 roku na wniosek Bady Nadzorczej na Prezesa Zarządu Spółki powołany został ponownie mgr inż. Władysław Mnich, pozostałych członków Zarządu w niezmienionym składzie powołała Bada Nadzorcza.

Zmianie nazewnictwa oraz zakresu kompetencji podlegały też obecne rejony energetyczne zwane pierwotnie Oddziałami. Początkowo zmieniono nazwę na "Inspekcje energetyczne", następnie w 1949 r. na "Biura Obwodowe" 1 jeszcze w tym samym roku na "Rejony sieciowe, które od 1958 r. nazywają się "Rejonami Energetycznymi". Podział na Rejony zachowany jest do dziś, zmniejszyła się jednak ich liczba z siedmiu do czterech /Wałbrzych, Strzegom, Bielawa, Kłodzko/

Inspekcje Energetyczne dzieliły się na "Placówki Sieciowe", których nazwę zmieniono później na "Posterunki Sieciowe". Obecnie Rejony Energetyczne dzielą się na "Pogotowia Energetyczne"

Wspominając rejony energetyczne należy wymienić długoletnich wyróżniających się ich kierowników takich jak W REJONIE WAŁBRZYCH Eugeniusza Zygmunta i inż. Tadeusza Pawiłowskiego oraz pracowników Adama Karwalę, Kazimierza Lubasa, Jana Łukaszewskiego, Pawła Dejewskiego, Kazimierza Zachariasza, Tadeusza Gajeckiego Krzysztofa Skoreck i ego, Stefana Adamczyka , Mieczysława Błasia , Bomana Wojciechowskiego, Mariana Wyskiela , Czesława Szewczyka

W REJONIE STRZEGOM inż. Władysława Łnczyckiego, Stanisława Chruśc ielewskiego, Stanisława Chłędowski ego, Teodora Brzozowskiego, a z pracowników Bronisława Hacikowskiego, Bolesława Gawła, Byszarda Byperowicza, Byszarda Pawelczyka, Teresę Biedkę , Bober ta Hołdysa, Henryka Górniaka , Józefa Ubychę, Zygmunta Sznigiera, Kazimierza Gruszkę ,

W REJONIE BIELAWA inż. Tadeusza Jaworskiego, inż. Franciszka Polaka, a z pracowników Emila Firlita, Bolesława Ładackiego, Jana Drabika, Juliana Zuchorskiego, Michała Horwata, Adama Pichalskiego, Henryka Mroza, Tadeusza Bembowskiego, Bomana Gabrowskiego, Zbigniewa Łuzara, Jana Zimorskiego , Kazimierza Mliczko, Stanisława Barcickiego, Stanisława Kamińskiego, Alojzego Iagłego.

A w REJOHIE KŁODZKO Bolesława Wachtla, Henryka Zubrzyckiego z pracowników Pawła Danowskiego, Władysława Bakoczego, Józefa Stańczyka, Adana Gawora , Mieczysława Korzeniowskiego, Józefa Butkowskiego , Antoniego Wojnara, Jana Charchuta, Elżbietę Miśkowiec ,Henryka Chojnackiego, Karola Gibasa , Ignacego Janię, Stanisława Farona , Cecylię Polak.

W związku ze znacznym wzrostem długości linii wysokiego napięcia, wymagających wyspecjalizowanej obsługi, utworzono w 1955 roku w Zakładzie Sieci Elektrycznych w Wałbrzychu, Rejon Wysokich Napięć. Organizatorem tego Rejonu był Kazimierz liemczyk natomiast przez wiele lat kierowali nim Zdzisław Plajstek i inż. Henryk Szlenk. Do długoletnich i wyróżniających się pracowników można zaliczyć inż. Edwarda Dyla, Edmunda Jemiołka, Zenona Tkaczyka, Kazimierza Moczorodyńskiego, Antoniego Rakowskiego. Antoniego Migdała, Bolesława Zieję, Czesława Cenarskiego, Franciszka Bendlewskiego, Henryka Sudenisa, Mieczysława Krzyżowskiego.

 

Zmiany obszaru działania

 

W 1945 roku Podokręg Wałbrzych przejął w swój obszar działania tereny należące do trzech różnych przedsiębiorstw energetycznych:

-       Elektrizitatswerke Schlesien, Abteilung Waldenburg

-       Heuroder Kohlen und Thonwerke

-       Oberlandzentrale Hittelschlesien Strlegau

Obszar działania wynosił około 3900 km2 . Dokładnych danych nie sposób dziś ustalić. Ze względu na znaczne odległości krańcowych miejscowości obszaru i wynikające z tego trudności eksploatacyjne, niezbędne były korekty granic. Zasięg obszaru działania ulegał kilkakrotnym zmianom, które były rezultatem z jednej strony przeprowadzonych zmian organizacyjnych, z drugiej wynikały z codziennych doświadczeń eksploatacji i konserwacji urządzeń przesyłowych energii elektrycznej.

Podokręg Wałbrzych obejmował w 1945 r. swoim zasięgiem miasta: Wałbrzych i Świdnicę oraz powiaty: wałbrzyski, noworudzki, kamiennogórski, świdnicki, strzeliński, ząbkowicki, dzierżoniowski, Kąty Wrocławskie i Środę Śląską. Początkowo Podokręg Kłodzki tworzył odrębną jednostkę energetyczną.

Oddziały: Kąty Wrocławskie i Środa Śląska, Podokręg Wałbrzych przekazał w 1947 roku do Podokręgu Wrocław. Część terenu eksploatowanego przez Oddział Świdnica został przejęty w odpowiednich częściach przez Podokręgi Legnica i Jelenia Góra. Podokręg Kłodzko został włączony do Podokręgu Wałbrzych. W 1949 roku przekazano do Podokręgu Wrocław agendy biura obwodowego Strzelin,

Pod koniec lat sześćdziesiątych wprowadzone zmiany wielkości obszaru działania Zakładu Energetycznego Wałbrzych były związane z dostosowaniem ich do granic podziału administracyjnego Państwa. Zakład Energetyczny Wałbrzych przejął od Zakładów Energetycznych Okręgu Południowego obszar i majątek leżący na części terenu powiatów Strzelin i Ząbkowice Śląskie, a przekazał Zakładowi Energetycznemu Legnica część powiatu jaworskiego. Po dalszych korektach, w 1970 roku obszar działania Zakładu Energetycznego Wałbrzych wynosił 4.540 km2 i obejmował miasta: Wałbrzych i Świdnica oraz powiaty bystrzycki, dzierżoniowski, kłodzki, noworudzki, wałbrzyski, świdnicki, ząbkowicki i kamiennogórski.

Nowy podział administracyjny kraju przeprowadzony w 1975 roku pociągnął za sobą następną zmianę obszaru działania tak że pokrywa się on obecnie z granicami województwa i wynosi 4168 km2.

 

Charakterystyka obszaru działania Zakładu Energetycznego Wałbrzych

 

Obszar działania Zakładu Energetycznego Wałbrzych obejmuje tereny górzyste, zurbanizowane i uprzemysłowione. Ha znacznej części obszaru występują niesprzyjające warunki atmosferyczne, charakterystyczne dla terenów podgórskich i górskich, do których należą większa od przeciętnej liczba dni burzowych i z opadami deszczu, częste silne wiatry, sadź i duże opady śniegu, twardy i skalisty grunt utrudnia wykonywanie wykopów

Wielkie zakłady pracy, szczególnie kopalnie podziemne, ze względu na bezpieczeństwo pracujących załóg, wymagają gwarantowanej pewności zasilania. Ciągła dostawa energii elektrycznej jest niezbędna również w wielu innych przedsiębiorstwach, szczególnie tych o ruchu ciągłym np. koksownie. Ha obszarze działania znajdują się również zakłady przemysłu maszynowego, chemicznego i włókienniczego, Surowce skalne wybierane są sposobem odkrywkowym i liczba kamieniołomów jest znaczna.

Z dzisiejszego punktu widzenia niestety w wielu przypadkach jest to już historia. Kopalnie są w okresie likwidacji, podobnie przedstawia się sprawa z koksowniami, przemysłem włókienniczym i chemicznym. Powoduje to znaczne ograniczanie poboru energii elektrycznej co odbija się w wynikach ekonomicznych Przedsiębiorstwa.

Na terenach objętych działalnością górniczą występują szkody górnicze, które wpływają niekorzystnie na trwałość fundamentów stacji transformatorowych oraz konstrukcji wsporczych linii napowietrznych. Szkody górnicze bywają również przyczyną awarii kabli energetycznych. 0 stopniu zurbanizowania świadczy liczba 31 miast i 36 gmin znajdujących się na obszarze działania. Uzbrojenie terenów, szczególnie miejskich w podziemne sieci wodno kanalizacyjne, gazowe, kable energetyczne i telefoniczne jest znaczne, co bardzo utrudnia wykonywanie nowych inwestycji energetycznych.

Wymienione czynniki wymagają od Zakładu Energetycznego zwrócenia szczególnej uwagi na eksploatację urządzeń zasilających i utrzymywanie dużej liczby personelu w pogotowiu, aby awarie były jak najszybciej usuwane.

Wiele kilometrów energetycznych linii przesyłowych przebiega przez tereny zalesione. Podczas niesprzyjających warunków atmosferycznych np. osadzanie się sadzi, bądź kiedy wieją silne wiatry, linie ulegają częstym awariom.

Naprawa szkód wyrządzonych przez działanie żywiołów Jest dla pracowników placówek pogotowia energetycznego bardzo uciążliwa i utrudnia i tak niełatwe zadania realizacji planowych robót konserwacyjnych i remontowych.

 

Odbudowa i rozwój urządzeń elektroenergetycznych

 

Obszar działania Podokręgu Wałbrzych był prawie w całości zelektryfikowany przed 1945 rokiem, jednakże podczas działań wojennych połowa sieci i urządzeń uległa zniszczeniu. Naczelnym zadaniem była więc odbudowa sieci, aby jak najszybciej dostarczyć energię elektryczną do wszystkich miejscowości. Wykonanie tego zadania z wielu przyczyn nie było łatwe. Brakowało dokumentacji technicznej, materiałów, narzędzi i wykwalifikowanej kadry.

Zakład pozbawiony był środków transportowych, nie było czym dostarczyć ciężkich elementów i ludzi do miejsc roboczych. Z powodu braku potrzebnych materiałów wykorzystywano ponownie elementy z demontażu.

Wielkie zaangażowanie i ogromna chęć wszystkich pracowników do szybkiej odbudowy, tak charakterystyczne dla całego polskiego społeczeństwa w okresie powojennym, pozwoliły na pokonanie przeszkód.

W pierwszej połowie 1946 roku do wszystkich miast i większości wsi leżących na obszarze działania Podokręgu docierała Już energia elektryczna.

Po zakończeniu etapu odbudowy linii średniego i niskiego napięcia, przystąpiono w 1950 roku do planowej działalności eksploatacyjnej. Początkowo działalność ta prowadzona była w sposób doraźny wg doświadczeń oraz uznania kolejnych kierowników Wydziału Eksploatacji. Byli nimi m. in. mgr inż. Michał Wiland, inż. Adam Hatulko i mgr inż. Jerzy Muhleisen.

Prowadzenie eksploatacji w sposób bardziej uporządkowany było możliwe z chwilą ukazania się odpowiednich instrukcji eksploatacji oraz zarządzeń wykonawczych. Do pełnego uporządkowania i zorganizowania podanych wyżej spraw bezsprzecznie najwięcej przyczynił się kolejny kierownik eksploatacji inż. Bolesław Szestowicki. Działalność tę z powodzeniem kontynuował inż. Władysław Zachara. Długoletnim pracownikiem tego Wydziału Jest mgr inż. Włodzimierz Michałowski kierownik Wydziału Utrzymania Maszyn i Urządzeń. Sieć wymagała ujednolicenia napięć i dostosowania jej do ogólnopolskiego układu . Przejęta od kilku niemieckich przedsiębiorstw energetycznych, charakteryzowała się różnorodnością używanych napięć .Sieć przesyłowa oparta była na liniach 40 kV, sieć rozdzielczą stanowiły linie 80 kV i 10 kV ale były odcinki linii też 5 kV i 3 kV. W niektórych miastach stosowany był prąd stały.

Jedynymi liniami 110 kV przebiegającymi przez teren obecnego ZE były linie łączące Elektrownię Victoria z Czechosłowacją oraz Pawłowicami.

Większość urządzeń elektroenergetycznych pochodziła z początku naszego wieku i nie odpowiadała już stawianym im wymaganiom. Sieć wymagała inwestowania. Pierwszą poważniejszą inwestycją na naszym terenie było uruchomienie w 1954 r. stacji 110 kV w Pieszycach z transformacją 110/ 40/20 kV. Wybudowano również pierwszy odcinek linii 110 kV z elektrowni Victoria do Pieszyc. Do budowy dalszych obiektów 110 kV przystąpiono dopiero w latach 1958-60. Do tego czasu utrzymywano linie i stacje 40 kV, które w następnych latach były stopniowo likwidowane.

Pierwszą stację 110 kV całkowicie wybudowaną w ramach Inwestycji był B-Biały Kamień o transformacji 110/40/10 kV.

W 1963 r. uruchomiono pierwsze urządzenia stacji 220 kV Świebodzice. W latach 60-tych trwał intensywny rozwój sieci 110 kV na całym obszarze zakładu.

Systematycznie następuje też rozwój urządzeń 220 kV:

-       w 1972 r. oddano do użytku stację 220/110 kV Boguszów

-       w 1979 r. uruchomiono stację 220/110 kV Ząbkowice Śl.

Na dzień dzisiejszy Zakład eksploatuje 28 stacji 110/s/n oraz 982 km linii 110 kV. Znajdujące się na naszym terenie 3 stacje o górnym napięciu 220 kV wraz z liniami zasilającymi zostały w 1994 r. przekazane Polskim Sieciom Energoenergetycznym S.A. Rozbudowa sieci prowadzona była na podstawie koncepcji opracowywanych w Wydziałe Programowania Rozwoju kierowanym przez mgr inż. Władysława Uziembłę.

Z długoletnich pracowników należy wspomnieć inż. Michała Oramusa, pełniącego funkcję z-cy kierownika.

Realizacja obiektów prowadzona była przez Wydział Inwestycji. Pierwszym inspektorem nadzoru był Aleksander Balon awansowany ze stanowiska  brygadzisty.

Większość budowlanych obiektów nadzorował Józef Bołtruczyk, który przez ponad 40 lat pełnił tę funkcję.

Do pionierów należał też Alojzy Małolepszy nadzorujący miejskie sieci rozdzielcze. Wydziałem kieruje nieprzerwanie od 1983 roku inż. Witold Chraplak.

Równolegle z inwestycjami prowadzono kapitalne remonty obiektów. Wydział Remontów do czasu połączenia z Wydziałem Inwestycji prowadził Kazimierz Niemczyk lubiany przez pracowników i ceniony przez kierownictwo. Długoletnimi inspektorami nadzoru w Wydziale Remontów byli Leon Waszkowiak i Władysław Mularczyk którzy tę funkcję w Wydziale Inwestycyjno-Remontowym pełnią do dziś.

Powyżej wspomniano o odbudowie i rozbudowie obiektów ZE. Działalność ta nie byłaby możliwa bez równoczesnej pracy szeregu Jednostek technicznych i administracyjnych, które w niewiele zmienionym kształcie istnieją do dzisiaj. Osobno jednak należałoby wspomnieć o działalności służb dyspozytorskich, które na codzień starają się zapewnić nieprzerwaną dostawę energii odbiorcom oraz stwarzają właściwe warunki pracy na eksploatowanych przez ZE urządzeniach. Szczególnie trudny okres pracy tych służb przypadł na lata 80-te kiedy deficyt mocy wprowadzał konieczność ograniczania dostawy energii, a nawet wyłączenia całych obszarów zasilania.

Mówiąc o Wydziale Zakładowej Dyspozycji Ruchu nie sposób wspomnieć o mgr Inż. Aleksandrze Kwiecińskim, pracującym w tym Wydziale od Jego powstania i kierującym nim przez wiele lat. Wieloletni pracownicy w/w Wydziału to Janusz Tomasik i Kazimierz Kostrzewa oraz niepracujący już Henryk Kietupski.

W pierwszych latach działania Zakładu, główny nacisk położono na rozwój sieci z pominięciem realizacji obiektów zaleczonych. Sfera ta była w sposób wyraźny zaniedbana.

Brak środków i ograniczony potencjał wykonawczy przesądziły o tyra, że priorytet nadawano zadaniom bezpośrednio związanym z wykonawstwem planu działalności podstawowej.

Dopiero z początkiem lat 60-tych zaczęto coraz powszechniej zdawać sobie sprawę z prostej współzależności pomiędzy wynikami ,a warunkami pracy.

Realizacja tych zadań w warunkach naszego zakładu była szczególnie trudna. Podstawowe jednostki terenowe miały swoje siedziby w pomieszczeniach adaptowanych, z trudem zapewniających najzbędniejsze potrzeby lokalowe i higieniczno-sanitarne. Dlatego też rozpoczęto budowę nowych zapleczy. I tak wybudowano nowe obiekty dla potrzeb terenowych rejonów energetycznych: budynki Rejonu Kłodzko Rejonu Strzegom , Rejonu Wałbrzych oraz siedziby pogotowi energetycznych: w Głuszycy, Ziębicach, Żarowie, Polanicy, Świebodzicach, Dusznikach i Boguszowie Gorcach.

Dla poprawy warunków mieszkaniowych załogi na terenie całego ZE staraniem Zakładu wybudowano łącznie 216 mieszkań.

Ponadto stworzono możliwość wypoczynku w ośrodkach wczasowych jak i w pokojach gościnnych zlokalizowanych przy budowanych obiektach P. E.

Dyrektorami, którzy szczególnie przyczynili się do budowy zaplecza i poprawy warunków socjalnych w miejscu pracy, uzyskania samodzielnych mieszkań przez pracowników oraz zapewnienia wypoczynku załodze byli inż. Tadeusz Swirski oraz mgr inż. Michał Kajewski. Bezpośrednio zaangażowanymi i oddanymi tej działalności było wiele osób, ale na wyróżnienie zasługuje Gertruda Moczorodyńska i mgr Jadwiga Kowalczyk.

 

Załoga Zakładu Energetycznego Wałbrzych

 

W Zakładzie Energetycznym Wałbrzych liczba zatrudnionych pracowników utrzymywała się przez cały okres lat 1945-1995 na mniej więcej jednakowym poziomie wynoszącym około 1100 pracowników. Jedynie w latach 1951-1968 liczba ta spadła o 800-300 osób. Związane to było z wydzieleniem Zakładu Zbytu Energii które przejęło część obowiązków będących uprzednio w gestii Zakładu. Około 70 % ogólnej liczby zatrudnionych to pracownicy produkcyjni, a 30 % inżynieryjno-techniczni i administracyjni.

Od 8 maja do 25 sierpnia 1945 roku, kiedy energetyka wałbrzyska była zarządzana przez komendanturę wojsk radziekich9organizacja całego przedsiębiorstwa pozostawała niezmieniona i dotychczasowi niemieccy pracownicy pozostawali nadal na swoich stanowiskach. Po przejęciu energetyki przez władze polskie, zaczęło przybywać pracowników polskich. Jesienią 1945 roku do Wałbrzycha zaczęły przyjeżdżać pierwsze transporty przesiedleńców z terenów wschodnich, które na mocy porozumień międzynarodowych znalazły się w granicach Związku Radzieckiego.

W pierwszej polskiej brygadzie pod kierownictwem Aleksandra Bałonia pracowali niżej wymienieni pracownicy: Adolf Gajecki, Michał Ostrowski, Kazimierz Moczorodyóski, Roman Bratkowski, Emil Nizianty, Edmund Jemiołek, Kazimierz Liwosz, Stanisław Fidler, Michał Obroca, Zdzisław Plajstekf Stefan Tkaczyk, Adolf Kopacz, Bolesław Możdżeń, Zbigniew Muroń, Władysław Ancewlcz, Jan Suchorzewski, Józef Groszek, Czesław Krok, Czesław Biskup.

Składała się ona w większości z repatriantów z Borysławia. Z pracowników tej brygady wywodziła się większość brygadzistów, którzy awansując, tworzył i nowe zespoły pracownicze.

Od 1946 roku rozpoczęły się zorganizowane wysiedlenia ludności niemieckiej z terenu Dolnego Śląska, w związku z tym szybko malała liczba niemieckich pracowników. Ich miejsce zajmowali napływający do Wałbrzycha Polacy. Część z nich nie posiadała odpowiednich kwalifikacji.

Ludzie ci wymagali intensywnego szkolenia i opieki, aby możliwie szybko zdobyli niezbędne umiejętności potrzebne do wykonywania trudnego i niebezpiecznego zawodu elektromontera.

Podnoszenie kwalifikacji odbywało się przede wszystkim w ramach szkolenia wewnątrz zakładowego. Pod okiem nielicznych fachowców-brygadzistów, nowi polscy pracownicy zdobywali umiejętności zawodowe.

Boczne kursy mistrzowskie i dokształcające dawały tytuł mistrza w zawodzie lub robotnika kwalifikowanego.

Dopływ młodych wykwalifikowanych robotników mogło jednak zapewnić jedynie systematyczne kształcenie młodzieży. Aby wykonać to zadanie, w 1962 roku została utworzona przy ZE Zasadnicza Szkoła Zawodowa. Pierwszy jej rok działalności odbywał się w bardzo skromnych warunkach. Szkoła dysponowała tylko jedną salą lekcyjną i jednym pomieszczeniem na zajęcia warsztatowe. W następnych latach powiększała swój stan posiadania, do czego przyczynił się w znacznym stopniu kierujący szkołą w latach 1964-1975 dyrektor mgr Marian Furyk będąc równocześnie Kierownikiem Wydziału Obsługi Odbiorców i kierownik zajęć praktycznych Bronisław Kremzer.

Z zespołu nauczycieli zawodu należy wyróżnić Romana Nuzię oraz Jana Piaseckigo. Nauczycielami przedmiotów zawodowych byli pracownicy Zakładu. Jednym z nich, który utrwalił się w pamięci uczniów był inż. Paweł Mendyka.

W latach siedemdziesiątych utworzono w miejscowościach  będących siedzibami Rejonów Energetycznych klasy filialne. Dzięki temu Rejonom w Strzegomiu, Bielawie I Kłodzku został zapewniony napływ dobrze przygotowanych młodych pracowników. Wracając do przeszłości zakładu i jego załogi należy nadmienić, że pierwszym dyrektorem Zakładu był inż. Zenon Bukajemski, a  kolejnymi, którzy palni tę funkcję byli:

  inż. Mieczysław Sokołowski

  inż. Stanisław Karpf

  inż. Edmund Stelmaszyk

  inż. Jan Dąbrowski

  inż. Jerzy Fetter

mgr inż. Michał Majewski

mgr inż. Władysław Mnich

 1948-48

 1948-52

 1958-59

 1958-59

 1959-63

 1974-91

od 1991

 

funkcję I Z-cy Dyrektora d/s technicznych pełnili:

  inż. Józef Jackiewicz

  inż. Józef Klijanowicz

mgr inż. Andrzej Kulczycki

  inż. Jakub Senator

mgr inż. Andrzej Sosakowski

mgr Inż. Michał Wiland

mgr inż. Mikołaj Jarmołowicz

  inż. Władysław Ruszel

mgr inż. Jerzy Bodańskl

mgr inż. Jarzy Saihur

mgr inż. Władysław Mnich

mgr inż. Antoni Soja

 1945-47

 1947-49

 1949-50

 1950

 1950

 1951

 1951-57

 1957- 66

 1966-73

 1973-74

 1974-91

od 1991 -

 

Na stanowiskach Dyrektorów Ekonomicznych byli zatrudnieni:

Edmund Klukas

Jan Zwierzycki

Bernard Sawoniak

Marian Godecki

mgr Wiesław Balcarczyk

mgr Wiesław Gawlewicz

mgr inż. Iwona Stus

 1946-53

 1953-54

 1954-58

 1958-63

 1963-64

 1964-91

od 1991

 

na stanowiskach Głównych Księgowych pracowali:

Irena Pąska

Leonard Sperkowski

Apolonia Michna

Romuald Billing

Wilhelma Wieszałka

mgr Daniela Olszańska

mgr Cecylia Gili

  1948-47

  1947-53

  1953-60

  1960-61

  1961-77

  1979-94

od 1994

Za zaangażowanie w rozwój, należyte funkcjonowanie energetyki i solidność w pracy wielu pracowników otrzymało odznaczenia państwowe i resortowe.

Między innymi:

Krzyż Kawalerski Orderu Odrodzenia Polski otrzymali:

Kazimierz Hoczorodyński

Bronisław Hacikowski

Józef Burek

Genowefa Śliwińska

Stanisław Kornacki

Stanisław Chruścielewski

Eugeniusz Kędzierski

 1966

 1971

 1975

 1975

 1978

 1982

 1985

 

Źródło: Własne - Książka zakładowa pt.:"50 LAT  ZAKŁADU ENERGETYCZNEGO WAŁBRZYCH RYS HISTORYCZNY Zakładu Energetycznego Wałbrzych na przestrzeni lat 1945 - 1995.". Wersja przepisana w PDF: [LINK]


/ / / / 11 /
Petroniusz (admin) | 2013-03-10 00:22:21
Twój pierwszy artykuł! Gratulacje. :)