Jesteś niezalogowany
NOWE KONTO

Polski Deutsch

      Zapomniałem hasło/login


ä ß ö ü ą ę ś ć ł ń ó ż ź
Nie znaleziono żadnego obiektu
opcje zaawansowane
Wyczyść

 
 
 
  ID: 10841829

Kościół św. Mikołaja i klasztor dominikański (nie istnieje)



Budowa
1285 - 1383
Status
Nie istnieje
Likwidacja
1834
 
Dominikanie przybyli tu w 1263 r. Przypuszcza się, że budowę klasztoru i kościoła św. Mikołaja ukończono przed 1343 r. Kościół był dwunawowy, salowy, z sześcioprzęslowym, poligonalnie zakończonym prezbiterium. Teren zajmowany niegdyś przez zespół zabudowań klasztoru i kościół dominikanów, po wojnach napoleońskich i ponownym włączeniu Torunia do państwa pruskiego został przeznaczony pod zabudowania prowiantury twierdzy toruńskiej. Klasztor został skasowany w 1819 r. i po tym roku zburzono zabudowania ...
Dominikanie przybyli tu w 1263 r. Przypuszcza się, że budowę klasztoru i kościoła św. Mikołaja ukończono przed 1343 r. Kościół był dwunawowy, salowy, z sześcioprzęslowym, poligonalnie zakończonym prezbiterium. Teren zajmowany niegdyś przez zespół zabudowań klasztoru i kościół dominikanów, po wojnach napoleońskich i ponownym włączeniu Torunia do państwa pruskiego został przeznaczony pod zabudowania prowiantury twierdzy toruńskiej. Klasztor został skasowany w 1819 r. i po tym roku zburzono zabudowania klasztorne, w 1834 r. zburzono kościół. Na terenie tym pozostał tyko budynek dawnej piekarni wojskowej mieszczący i dawny budynek magazynu żywności.

W roku 1993 odsłonięto spod ziemi przyziemie kościoła św. Mikołaja, południowy krużganek klasztoru i fundamenty kaplicy św. Katarzyny. Stwierdzono, że kościół był budowlą niejednorodną, podlegał przebudowom i ulegał katastrofom. Pierwotnie prezbiterium było o dwa przęsła krótsze i zamknięte prosto, wieżyczka, która stała na styku naw z prezbiterium, była dodana, podobnie jak dodane były sterczyny na przyporach. Ostatnia przebudowa gotycka nadała mu kształt znany z ikonografii XVIII-wiecznej. W XVIII w., po zawaleniu się południowo-zachodniej części kościoła, odbudowano ją w duchu współczesnym.
Do roku 1995 relikty murów kościoła zostały uzupełnione nowymi murami, nawę główną i prezbiterium oraz częściowo kaplicę wyłożono płytami piaskowcowymi, uzupełniono ubytki sklepień niektórych lepiej zachowanych grobowców. Otoczenie kościoła od strony południowej i wschodniej obniżono do poziomu pierwotnego bruku i uporządkowano, odkopano podziemie kaplicy św. Katarzyny. Rozpoczęto porządkowanie bruku na terenie przeznaczonym pod parking. W części zachodniej zbudowana została uliczka dojazdowa prowadząca na zaplecze ul. Most Pauliński 2-10

W latach 1996-1997 kontynuowano program prac archeologiczno-konserwatorskich rozpoczęty w r. 1993. Pod nadzorem archeologicznym odkopano podpiwniczenie kaplicy św. Katarzyny i wykonano badania, które wykazały kilkufazowość jej powstawania. Wykonano remont konserwatorski murów podpiwniczenia i przykryto je masywnym stropem, który jednocześnie stabilizuje jedyną zachowaną pochyloną zachodnią ścianę z trzema oknami. W murze kaplicy usunięto zamurowanie okien. Dokończono przywracanie bruku w części północnej przewidywanej na parking. Wykonano remont muru okalającego cały teren.

Na terenie podominikańskim w latach osiemdziesiątych rozpoczęto adaptację dawnego budynku magazynu żywności prowiantury twierdz toruńskiej z 1824 r. na archiwum. Projekt adaptacji przewidywał usunięcie większości drewnianej konstrukcji stropów i całej więźby dachowej. Załamanie ekonomiczne końca lat osiemdziesiątych przerwało usuwanie drewnianej konstrukcji stropów w części wschodniej budynku i zrezygnowano z umieszczenia w nim archiwum. W 1997 r. popadający w ruinę budynek został sprzedany. Nowy właściciel dokonał remontu i adaptacji w oparciu o wytyczne konserwatorskie. W części wschodniej budynku zachowano, wyremontowano i zaadaptowano do nowych funkcji drewnianą konstrukcję. Zachowano i wyremontowano więźbę dachową, wprowadzając podporządkowane nowym funkcjom podziały. Część wschodnią zaaranżowano współcześnie. Na terenie po klasztorze dominikańskim pozostał jeszcze budynek dawnej piekarni wojskowej (ul. Wały gen. Władysława Sikorskiego 12)  mieszczący Wydział Architektury UM, następnie Wydział Środowiska i Zieleni Urzędu Miasta Torunia, który od  2019 r. został podzielony na dwie jednostki - Wydział Środowiska i Ekologii oraz Biuro Ogrodnika Miejskiego.Od 4 listopada 2019 r. nadzór nad Schroniskiem dla Bezdomnych Zwierząt będzie sprawował Wydział Gospodarki Komunalnej.

W dniu 30 czerwca 2018 roku oficjalnie otwarto zrewitalizowany plac podominikański. Prace na placu podominikańskim wykonała firma Inse-Tox. W ich zakres weszły prace konserwatorskie, remontowo-budowlane i zabezpieczające. – Realizacja była ciekawa, zdarzały się niespodzianki, jak odkrycie kilku krypt, które trzeba było odpowiednio zabezpieczyć. Dotychczas zarośnięte i zakopane fragmenty murów po XIV-wiecznym kościele dominikanów zostały wyeksponowane i zagospodarowane. - Kilka lub kilkanaście warstw cegieł nad fundamentem pokazuje czytelny narys kościoła, co oznacza łatwe wyobrażenie sobie jego wielkości i monumentalnej bryły. Oprócz tego zachowała się pozostałość po zachodniej ścianie kaplicy św. Katarzyny z trzema oryginalnymi gotyckimi oknami. Wcześniej przy placu zostało wykonane nowe ogrodzenie zawierające „prześwietlenia” z krat, aby przechodnie z ulicy mogli zobaczyć co na nim się znajduje. W południowej części placu ustawiono dotykową makietę Zespołu Staromiejskiego wykonaną z brązu. Plac zyskał także nową zieleń, dodatkowo wyposażoną w system zraszania, a także ławki i oświetlenie. Takie zagospodarowanie terenu umożliwia organizowanie różnych spektakli, przedstawień, spotkań o artystycznym charakterze.

Plac Podominikański to szczególne miejsce w Toruniu. Kiedyś istniał tu jeden ze średniowiecznych kościołów i klasztor, po którym pozostały ślady w postaci fundamentów.

Elementy wyposażenia kościoła po jego rozbiórce w 1834 roku trafiły do innych toruńskich kościołów (m.in. do kościoła św. Jerzego, do kościoła św. Jakuba oraz kościoła Mariackiego), także do kościołów w Kowalewie Pomorskim, Złotorii, Chełmży, Chełmnie, Gostkowie oraz do Muzeum Okręgowego.
Zachowane do dziś zabytki wnętrza kościoła św. Mikołaja znajdują się:
- złoty krzyż: na wieżyczce kościoła Mariackiego
- słynne Drzewo Życia w kościele św. Jakuba
- cudowny Czarny krucyfiks w kościele św. Jakuba
- obraz Pasji Chrystusowej w kościele św. Jakuba
- ołtarz Matki Boskiej Ostrobramskiej w kościele św. Jakuba
- figury z nagrobka Bartłomieja i Jakuba Tylickich w kościele Mariackim
- monstrancja promienista, dzieło Martina Gierschnera z 1694 r. w Muzeum Diecezjalnym w Pelplinie
- inwentarz z 1785 r. w archiwum kościoła św. Jakuba
- inwentarze z 1817 i 1831 r. w Archiwum Państwowym w Toruniu
- ambona w katedrze Świętojańskiej
- feretron Różańcowy w kościele św. Jakuba
- ołtarz św. Walentego w kościele św. Jakuba

Źródła: Informacja Miejskiego Konserwatora Zabytków o działaniach na rzecz ochrony i konserwacji zabytków w latach 1992-1995, Zbigniew Nawrocki
Informacja Miejskiego Konserwatora Zabytków o działalności na rzecz ochrony i konserwacji zabytków w latach 1996-1997, Zbigniew Nawrocki
Pokaż więcej Pokaż mniej
 

  • Data: 1641
    komentarze: 0
    Toruń. Widok Bramy Prawej na fragmencie planu Matthausa Meriana, ...
  • Data: 1743
    komentarze: 0
    Toruń. Kościół św. Mikołaja i klasztor dominikański od płn-wsch ...
  • Data: 1743
    komentarze: 0
    Toruń. Kościół św. Mikołaja i klasztor dominikański. Plan kościoła ...
  • Data: 1745
    komentarze: 0
    Toruń. Kościół św Mikołaja od strony płd-wsch na rysunku z XVIII ...
  • Data: 1820
    komentarze: 0
    Toruń. Przekrój poprzeczny przez klasztor dominikanów z widokiem ...
  • Data: 1820
    komentarze: 0
    Toruń. Przekrój poprzeczny przez klasztor dominikanów z widokiem ...
  • Data: 1820
    komentarze: 0
    Toruń. Kościół św Mikołaja od strony płd-wsch
  • Data: 2023-06-27
    komentarze: 0
    Toruń. Teren zajmowany niegdyś przez zespół zabudowań klasztoru ...
  • Data: 2023-06-27
    komentarze: 0
    Toruń. Plac podomikański, relikty klasztornej kaplicy św. Katarzyny. ...
  • Data: 2023-06-27
    komentarze: 0
    Toruń. Plac podomikański, relikty klasztornej kaplicy św. Katarzyny. ...
  • Data: 2023-06-27
    komentarze: 0
    Toruń. Teren podomikański. Relikty kościoła św. Mikołaja, widok ...
  • Data: 2023-06-27
    komentarze: 0
    Toruń. Teren podomikański. Relikty kościoła św. Mikołaja, widok ...
  • Data: 2023-06-27
    komentarze: 0
    Toruń. Teren podomikański. Relikty kościoła św. Mikołaja, widok ...
  • Data: 2023-06-27
    komentarze: 3
    Toruń. Teren podomikański. Relikty kościoła św. Mikołaja, widok ...
  • Data: 2023-06-27
    komentarze: 0
    Toruń. Teren podomikański. W roku 1993 odsłonięto spod ziemi przyziemie ...
  • Data: 2023-06-27
    komentarze: 0
    Toruń. Teren podomikański. W roku 1993 odsłonięto spod ziemi przyziemie ...
  • Data: 2023-06-27
    komentarze: 0
    Toruń. Teren podominikański z wyeksponowanym zarysem przyziemia ...
  • Data: 2023-06-27
    komentarze: 2
    Toruń. Teren podominikański z wyeksponowanym zarysem przyziemia ...

Kościół św. Mikołaja i klasztor dominikański (nie istnieje) na innych fotografiach
  • 1641